بیعتالنساء که در آیه ی ۱۲ سوره ی ممتحنه بدان فرمان داده شده، در پی فتح مکه و پس از آن رخ داد که زنانِ قریش و دیگر قبایل تازه به اسلام گرویده برای ورود به جامعه ی اسلامی با پیامبر(ص) پیمان بستند.این پژوهش با روش توصیفی‑تحلیلی و رویکرد تاریخی، در پی پاسخ به این پرسش است که بیعتالنساء در قیاس با پیمانهای پیشین (بیعت های عقبه ی اول و دوم، بیعت رضوان) و صحیفه ی مدینه، چه نوآوریهایی در تکوین «هویتِ شهروندیِ زنانه» در مدینهالنبی داشته است؟ یافتهها نشان میدهد که بیعتالنساء با سه نوآوریِ «بهرسمیتشناختنِ عاملیتِ مستقلِ زنان»، «تعریفِ صریحِ حقوق و تکالیفِ زنانه» و «بازتعریفِ وفاداری از قبیله به اُمّت»، این خلأ را مرتفع ساخت .شرطِ ششم بیعت النساء با تعیینِ پیامبر(ص) بهعنوانِ مرجعِ تشخیصِ «معروف»، زنان را از اطاعتِ قبیلهای رها کرد. بدینترتیب، بیعتالنساء «منشورِ مکمِّلِ شهروندیِ زنان» در نخستین نظامِ سیاسیِ اسلام است.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله: تاریخ اسلام/تاریخ صدر اسلام دریافت: 1405/7/15 | ویرایش نهایی: 1405/7/26 | پذیرش: 1405/7/23 | انتشار: 1405/5/10 | انتشار الکترونیک: 1405/5/10
khezri S A R, asgari F. The Formation of Feminine Citizenship Identity in Medina: A Case Study of Verse 12 of Surah al-Mumtaḥinah. مطالعات تاریخ اسلام 2026; 18 (69) URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-1320-fa.html
خضری سید احمد رضا، عسگری فاطمه. تکوین هویتِ شهروندیِ زنانه در مدینه النبی؛ مطالعه موردیِ آیه ۱۲ سوره ممتحنه. فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام. 1405; 18 (69)