:: دوره 13، شماره 49 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام 1400 ) ::
جلد 13 شماره 49 صفحات 165-139 برگشت به فهرست نسخه ها
فردوسی و بسترسازی نظری برای قدرت یابی نهاد وزارت در قرون میانه تاریخ ایران
علی اکبر نجفی رودمعجنی، جواد عباسی
دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده:   (163 مشاهده)
اوج‌گیری قدرت نهاد وزارت در تاریخ میانه‌ی ایران، به ویژه از اوایل دوره‌ی سلجوقی،بدون نوعی بسترسازی پیشینی، به‌دشواری ممکن و قابل دوام بود. فردوسی را باید در شمار یکی از نخستین کسانی دانست که در این زمینه تاثیر بسزایی داشت. پرسش این است که شاهنامه چه تاثیری بر فراهم آمدن یک بستر نظری برای اوج­گیری و تثبیت قدرت نهاد وزارت در قرون میانه‌ی تاریخ ایران داشت؟. فردوسی که در پی حفظ هویت ایرانی و نیز تجدید حیات ساختار سیاسی ایران باستان بعنوان بدیل مناسبِ سامان سیاسیِ مستقرِ زمانه­ ی خود بود، در شاهنامه و به ویژه در بخش تاریخی آن-با توجه به عدم وجود شاهانِ خردمندِ عصر اسطوره­ای-، وزیر را شخصیت اصلی این بخش نمایانده،با برکشیدن بزرگمهر بعنوان یک حکیم/وزیر و قائل شدن خصائص ویژه برای او، ارجی ویژه برای این نهاد قائل شد که این امر،پس از فردوسی و با توجه به نفوذ عام شاهنامه، با تبدیل شدن بزرگمهر به نماد نهاد وزارت، ‌توانست همچون یک بستر نظری مناسب در جهت ترقی و تثبیت قدرت این نهاد به‌کار رود.
واژه‌های کلیدی: نهاد وزارت، فردوسی، شاهنامه، بزرگمهر
متن کامل [PDF 984 kb]   (26 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: 1399/12/19 | پذیرش: 1400/6/20 | انتشار: 1400/7/19


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 13، شماره 49 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها