اعتقاد به تنجیم قدمتی به درازای تاریخ دارد و تا امروز در عصر تجدد و پساتجدد بهعنوان میراث اجتماعی به حیات خود ادامه داده است. تنجیم در عصر صفوی نقش مهمی در مناسبات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی ایفا کرد؛ بنابراین موضعگیری فقها (مجریان اصلی پروژه حکومت مذهبی صفویان) در برابر اعتقاد به تنجیم قابل تأمل است. پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه تنجیم در ساختار اجتماعی و سیاسی عصر صفوی و تحلیل رویکرد فقها نسبت به آن انجام شده است. یافتههای این پژوهش که با روش توصیفی-تحلیلی و تکیه بر منابع کتابخانهای انجام شد، نشان میدهد که تنجیم در این عصر فراتر از یک باور حاشیهای، بهعنوان متغیری مؤثر در مناسبات حکومتی، اجتماعی و فرهنگی عمل میکرد و از عوامل پنهان در انحطاط حکومت صفوی بود. همچنین واکاوی دیدگاههای فقهی آشکار میسازدکه فقها در مواجهه با تنجیم، برای صیانت ازمبانی دینی موضعی دوگانه شامل مخالفت و موافقت مشروط اتخاذ کردند.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله: ایران دوره صفوی دریافت: 1404/7/27 | ویرایش نهایی: 1404/12/22 | پذیرش: 1404/10/10 | انتشار: 1404/12/10 | انتشار الکترونیک: 1404/12/10
Khatmi Z, kiany M G, Shafei K. The position of astrology in the Safavid era and its examination from the perspective of scholars and jurists. مطالعات تاریخ اسلام 2026; 17 (67) URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-1256-fa.html
ختمی ژاله، کیانی محمد قربان، شافعی کیوان. جایگاه تنجیم در عصر صفوی و بررسی آن از منظر علما و فقها. فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام. 1404; 17 (67)