[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 13، شماره 49 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام 1400 ) ::
جلد 13 شماره 49 صفحات 165-139 برگشت به فهرست نسخه ها
فردوسی و بسترسازی نظری برای قدرت یابی نهاد وزارت در قرون میانه تاریخ ایران
علی اکبر نجفی رودمعجنی، جواد عباسی
دانشگاه فردوسی مشهد
چکیده:   (240 مشاهده)
اوج‌گیری قدرت نهاد وزارت در تاریخ میانه ایران، به‌ویژه از اوایل دوره سلجوقی، معلول عوامل متعددی بود، اما این امر برای نهادی که در ایران تا دو قرن و اندی بعد از ورود اعراب مسلمان به محاق رفته و حتی بیم از میان رفتن موجودیتش در میان بود، بدون نوعی بسترسازی پیشینی، به‌ دشواری ممکن و قابل دوام می‌نمود. از آغاز قرن چهارم می‌توان کوشش‌هایی را در این زمینه ردیابی کرد. در این میان، فردوسی را باید در شمار نخستین کسانی دانست که در این زمینه تأثیر بسزایی داشت. پرسش این است که شاهنامه چه تأثیری بر فراهم آمدن یک بستر نظری برای اوج‌گیری و تثبیت قدرت نهاد وزارت در قرون میانه تاریخ ایران داشت؟ فردوسی که در پی حفظ هویت ایرانی و همچنین تجدید حیات ساختار سیاسی ایران باستان به عنوان بدیل مناسبِ سامان سیاسی مستقرِ زمانه خود بود، در شاهنامه و به‌ویژه در بخش تاریخی آن (با توجه به عدم وجود شاهانِ خردمندِ عصر اسطوره‌ای)، وزیر را شخصیت اصلی این بخش نمایانده بود و با «برکشیدن» بزرگمهر به عنوان یک حکیم/وزیر و قائل شدن خصایص ویژه برای او، ارجی بسزا برای این نهاد قائل شد که این امر پس از فردوسی و با توجه به نفوذ عام شاهنامه، با تبدیل شدن بزرگمهر به نماد نهاد وزارت، ‌توانست همچون یک بستر نظری مناسب برای ترقی و تثبیت قدرت این نهاد مفید فایده افتد.
واژه‌های کلیدی
واژه‌های کلیدی: نهاد وزارت، فردوسی، شاهنامه، بزرگمهر
متن کامل [PDF 984 kb]   (51 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: 1399/12/19 | پذیرش: 1400/6/20 | انتشار: 1400/7/19
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Najafi Rudmajani A A, abbasi J. Ferdowsi and Providing a THeoretical Background for Rising the Authority of Premiership in Medieval Iran(5-9 AH/11-15 AD Centuries). مطالعات تاریخ اسلام. 2021; 13 (49) :139-165
URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-715-fa.html

نجفی رودمعجنی علی اکبر، عباسی جواد. فردوسی و بسترسازی نظری برای قدرت یابی نهاد وزارت در قرون میانه تاریخ ایران. فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام. 1400; 13 (49) :165-139

URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-715-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 13، شماره 49 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهشكده تاريخ اسلام، فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام A Quarterly Journal of Historical Studies of Islam
Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 29 queries by YEKTAWEB 4374