علیرغم شرایط اقلیمی نامساعد شهر مکه، ظرفیتهای فضایی و دینی آن همواره مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر قصد دارد با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی سیمای کالبدی و ساختار فضایی شهر مکه پیش از اسلام، از دوران قصی بن کلاب تا پایان حکومت عبدالله بن زبیر، بپردازد و از خلال آن ریخت شهری مکه را در فرگشتی از قریه به شهر بازنمایی کند. یافتههای تحقیق نشان میدهد که ظهور اسلام تحول عمیقی در ساختار فضایی و فرهنگی مکه ایجاد کرد؛ بهگونهای که برخی مظاهر پیشین حذف، بسیاری اصلاح و برخی تأیید شدند. از جمله مهمترین تغییرات میتوان به حذف نمادهای بتپرستی از فضای شهری اشاره کرد که موجب بازتعریف هویت قدسی مکه و شکلگیری فضای توحیدی در مرکز شهر شد. این مطالعه نشان میدهد که تغییرات فضایی مکه پس از ظهور اسلام نه تنها بازتابی از تغییرات فرهنگی و مذهبی بود، بلکه در بازسازی سیمای شهری و تقویت جایگاه قدسی کعبه نیز نقش مهمی ایفا کرده است.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله: تخصصي تاریخ اسلام دریافت: 1404/10/10 | ویرایش نهایی: 1405/6/23 | پذیرش: 1405/5/10 | انتشار: 1405/5/10 | انتشار الکترونیک: 1405/5/10
Jan Ahmadi F, bakhtiyari Z. he physical appearance and spatial structure of the city of Mecca before Islam and its changes after the advent of Islam. مطالعات تاریخ اسلام 2026; 18 (69) URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-1276-fa.html
جان احمدی فاطمه، بختیاری زهرا. سیمای کالبدی و ساختار فضایی شهر مکه پیش از اسلام و تغییرات آن پس از ظهور اسلام. فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام. 1405; 18 (69)