دوره خلافت فاطمی (۲۹۷–۵۶۷ ه.ق) یکی از درخشانترین ادوار تمدن، فرهنگ و هنر اسلامی بهویژه در حوزه نساجی به شمار میرود. در این عصر، با برنامهریزی هدفمند و سازمانیافته، انواع پارچههای دیوانی، خلعتهای رسمی، پوششهای سلطنتی و اسناد حکومتی تولید شد که طراز بهسرعت به جایگاه والایی بهعنوان بستری ایدهآل برای نمایش قدرت سیاسی و باورهای دینی دست یافت. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی–تاریخی به بررسی ساختار، محتوا و کارکرد نمادین کتیبههای حکومتینقش بسته بر طرازهای پارچهای میپردازد. نتایج نشان میدهد که هنرمندان دارالطرازهای سلطنتی، با اتکا بر مهارتهای فنی و با بهرهگیری از مضامین دینی فضای پارچه را به رسانهای مؤثر برای ترویج اسلام و فرهنگ تشیع تبدیل کردهاند. این عناصر در کنار هم، تعاملی پویا میان مذهب، سیاست و زیبایی پدید آوردند و توازنی ماندگار و معنادار میان نظم الهیاتی و سیاسی برقرار ساختند.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله: تاریخ تمدن اسلامی دریافت: 1404/11/5 | ویرایش نهایی: 1405/5/28 | پذیرش: 1405/5/28 | انتشار: 1405/1/10 | انتشار الکترونیک: 1405/1/10
SHARIFI S, BEIZAEI Z. The style of government inscriptions on cloth served the ideology of the Fatimid Caliphate.. مطالعات تاریخ اسلام 2026; 18 (68) URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-1275-fa.html
شربفی سیدمحسن، بیضایی زهرا. طراز کتیبههای حکومتی بر پهنه پارچه در خدمت ایدئولوژی خلافت فاطمی. فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام. 1405; 18 (68)