[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
بایگانی مقالات زیر چاپ::
آمارنشریه::
مقالات در دست چاپ::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
..............
مقالات منتشر شده: 483
نرخ پذیرش: 44.4
نرخ رد: 55.6
میانگین داوری: 149 روز
میانگین انتشار: 153 روز
..
نماد اعتماد الکترونیک
..
نشانی:
نام صاحب امتیاز: سیدهادی حسینی خامنه
نشانی: تهران- خیابان ولیعصر (عج)- خیابان شهید عباسپور- خیابان برادران- کوچه شهروز شرقی- پلاک 9
تلفن: 88676861
دورنگار: 88676860
..
:: دوره 18، شماره 68 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام 1405 ) ::
جلد 18 شماره 68 صفحات 0-0 برگشت به فهرست نسخه ها
تأثیر فعالیت‌های فرهنگی سُکَینه بنت الحسین(ع) بر ماندگاری واقعه کربلا
Mohtaram Vakili Sahar*
عضو هیئت علمی بنیاد دائره المعارف اسلامی، تهران، ایران ، m.vakili@rch.ac.ir
چکیده:   (591 مشاهده)
واقعه کربلا نه‌ تنها یک رخداد سیاسی - اجتماعی، بلکه نقطۀ عطفی در تاریخ فرهنگی و حافظه جمعی مسلمانان به‌ شمار می‌آید. ماندگاری این واقعه بیش از آنکه مرهون ثبت‌های رسمی تاریخی باشد، حاصل کنش‌های فرهنگی و نمادینی است که پس از واقعه کربلا شکل گرفت. در این میان، نقش بازماندگان خاندان امام حسین(ع) به‌ویژه زنان در انتقال و تثبیت واقعه عاشورا اهمیت ویژه‌ای دارد. سکینه بنت الحسین(ع) یکی از حاضران در واقعه‌ کربلا بود که نه فقط به ‌عنوان شاهد عینی این واقعه، بلکه به‌ عنوان شخصیتی فرهنگی و معنوی در حافظه جمعی شیعه نقش‌آفرینی کرده است. او با درک موقعیت سیاسی و اجتماعی زمان خود، به فعالیت‌های فرهنگی می‌پرداخت. در این پژوهش، با رویکردی توصیفی- تحلیلی تأثیر فعالیت‌های فرهنگی حضرت سکینه، به‌ویژه در حوزه شعر و موسیقیِ نزدیک به مداحی، بر تثبیت و انتقال واقعه کربلا در حافظه تاریخی مسلمانان بررسی شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اگرچه داده‌های تاریخی مستقیم درباره کنشگری فرهنگی سکینه  محدود است، اما بازنمایی فعالیت‌های فرهنگی او - به‌ویژه نقش منزلش به ‌عنوان کانون برگزاری نوحه‌خوانی و داوری شعر- حاکی از نقش مؤثر او در پاسداشت و ماندگاری فرهنگی واقعه عاشوراست.
 
واژه‌های کلیدی: سکینه بنت الحسین، فعالیت‌های فرهنگی، آمنه، عاشورا، شعر، موسیقی، واقعه کربلا
     
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تاریخ اسلام/تاریخ صدر اسلام
دریافت: 1404/10/1 | ویرایش نهایی: 1405/7/3 | پذیرش: 1405/1/10 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1405/4/1 | انتشار: 1405/5/26 | انتشار الکترونیک: 1405/5/26
فهرست منابع
1. ابن‌جوزى، عبدالرحمن‌بن على‌بن محمد (1412/1992)، المنتظم فى تاريخ الأمم و الملوك، تحقيق محمد عبدالقادر عطا و مصطفى عبدالقادر عطا، ج6، 7، بيروت: دارالكتب العلمية.
2. ابن‌خلکان، شمس‌الدین احمدبن محمد (1364)، وفیات الاعیان و انباء ابناء الزمان، ج2، قم: منشورات الشریف الرضی.
3. ابن‌سعد، محمد (1410/1990)، الطبقات الكبرى، تحقيق محمد عبدالقادر عطا، ج8، بيروت: دارالكتب العلمية.
4. ابن شهرآشوب، محمدبن علی (1379)، مناقب آل ابی‌طالب، تحقیق محمدحسین آشتیانی و هاشم رسولی، ج4، قم: علامه.
5. ابن‌عبدربه، احمدبن محمد (1409/1989)، عقد الفرید، ج5، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
6. ابن‌عساکر، علی‌بن حسن‌بن هبة‌الله [بی‌تا]، تاريخ مدينة دمشق، تحقيق علي شيري، ج69، بیروت: دارالفكر للطباعة و النشر و التوزيع.
7. ........................................... (1424)، اعلام النساء، بیروت: دار الفکر.
8. ابن‌قتيبه دينوري، عبدالله‌بن مسلم (1418/1998)،‏ عيون الأخبار، تصحیح يوسف علي طويل، ج1، بيروت: ‏دارالكتب العلمية.
9. ابن‌‌منظور، محمدبن مكرم (1414)، لسان العرب، ج3، بيروت: دار صادر.
10. ابن‌ندیم، محمدبن اسحاق [بی‌تا]، الفهرست، تهران: [بی‌جا].
11. ابوحيان توحيدي، علي بن محمد (1419/1999)، البصائر و الذخائر،‏ تصحیح وداد قاضي‏، بيروت: ‏دار صادر.
12. ابوالفرج اصفهاني، على بن حسين (1415/1994)‏، الأغاني، ج1، 16، 18، 21، بيروت: ‏دارإحياء التراث العربي.
13. ...................................... (1419)، مقاتل الطالبيین، بيروت: مؤسسة الاعلمي للمطبوعات.
14. امین، محسن (1403)، اعیان الشیعه، ج3، بیروت: دارالتعارف للمطبوعات.
15. ایرانی، اکبر (بهار و تابستان 1386)، «موسیقی و شعر سیاسی در دوره امویان»، مجله آیینه میراث، شماره 1 و 2. https://www.ensani.ir/fa/article/download/263399
16. بلاذرى، احدبن یحیی (1959)، انساب الأشراف، تحقيق محمد حميد الله، ج2، 7، 12، مصر: دارالمعارف.
17. بنت الشاطی، عایشه عبدالرحمن (1399)، سکینه بنت الحسین، بیروت: دار الکتب العربیه.
18. بيهقي، ابراهيم بن محمد (1420/1999)، المحاسن و المساوي، تصحیح عدنان علي،‏ بيروت:‏ دار الكتب العلمية.
19. خليفة‌بن خياط، ابوعمرو (1415/1995)، تاريخ خليفة‌بن خياط، تحقيق فواز، بيروت: دار الكتب العلمية.
20. زبیری، مصعب [بی‌تا]، کتاب نسب قریش، [بی‌جا]: دار المعارف للطباعة و النشر.
21. زجاجي، عبدالرحمن‌بن اسحاق (1407/1987)،‏ أمالي الزجاجي‏، تصحیح عبدالسلام محمد هارون،‏ بيروت: دار الجيل.
22. زركلى، خيرالدين (1989)، الاعلام، ج4، 8، بيروت: دارالعلم للملايين.
23. سبط‌بن جوزی، یوسف‌بن قزغلی بغدادی (1401)، تذکرة الخواص، ج1، بیروت: مؤسسة اهل البیت.
24. سراج، جعفربن احمد (1958)، مصارع العشاق، ج2، بیروت: دار بیروت.
25. شاهرودی، محمدرضا و رقیه ابراهیمی‌زاد جویمی (پاییز و زمستان1391)، «جستاری در شخصیت ادبی و اجتماعی سکینه بنت الحسین علیهما السلام»، تاریخ تمدن اسلامی، ش2. https://www.magiran.com/p1602078
26. شاه‌سنائی، محمدرضا (پاییز 1403)، «واکاوی گزارش‌های تاریخی درباره شخصیت حضرت سکینه دختر امام حسین (علیه السلام) از تخریب تا بزرگ‌نمایی»، فصلنامه علمی سخن تاریخ، ش47، صص147-166. ensani.ir/file/download/article/1757831814-68c66286089a3-9619-1403-30.pdf
27. شوشتری، قاضی نورالله (۱۴۰۹)، احقاق الحق و ازهاق الباطل، ج27، قم: کتابخانه مرعشی نجفی.
28. شيخ صدوق، محمدبن علی (1400)، امالي، بيروت: مؤسسة الاعلمي للمطبوعات.
29. طبري، ابوجعفر محمدبن جرير (1387/1967)، تاريخ الرسل و الملوک، تحقيق محمد ابوالفضل ابراهيم، ج5، بيروت: دار التراث.
30. عبیدلی، یحیی‌بن حسن‌بن جعفر [بی‌تا]، اخبار الزینبیات، [بی‌جا]: نشر محمدجواد حسینی مرعشی.
31. فريشلر، کورت (1374)، امام حسین و ایران، ذبیح‌الله منصوری، تهران: انتشارات جاویدان.
32. قاضي نعمان مغربي، ابوحنیفه (1412)، شرح الاخبار في فضائل الائمة الاطهار، ج3، قم: مؤسسة النشر الاسلامي.
33. مرزبانی، محمدبن عمران (1985)، الموشح في مأخذ العلماء علي الشعراء، به کوشش محب‌الدین خطیب، قاهره: المطبعة السلفیه.
34. مستوفی، حمدالله (۱۳۶۴ش)، تاریخ گزیده، تحقیق عبدالحسین نوایی، تهران: امیرکبیر.
35. مسعودی، علی‌بن حسین (1424)، اثبات الوصیه، قم: مؤسسه انصاریان.
36. مقرم، عبدالرزاق بن محمد (1387)، مقتل مقرم (زندگانی حضرت سکینه)، ترجمة پرویز لولاور، تهران: آرام دل.
37. واده، ژان کلود (1372)، حدیث عشق در شرق، ترجمة جواد حدیدی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Vakili Sahar M. The Impact of the Cultural Activities of Sukayna bint al-Husayn (PBUH) on the Enduring Legacy of the Karbala Event. مطالعات تاریخ اسلام 2026; 18 (68)
URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-1245-fa.html

Vakili Sahar Mohtaram. تأثیر فعالیت‌های فرهنگی سُکَینه بنت الحسین(ع) بر ماندگاری واقعه کربلا. فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام. 1405; 18 (68)

URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-1245-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 18، شماره 68 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام 1405 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهشكده تاريخ اسلام، فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام A Quarterly Journal of Historical Studies of Islam
Persian site map - English site map - Created in 0.21 seconds with 43 queries by YEKTAWEB 4774