[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 5، شماره 16 - ( مطالعات تاريخ اسلام، 1392 ) ::
جلد 5 شماره 16 صفحات 121-146 برگشت به فهرست نسخه ها
بازار وکارکرد اقتصادی، سیاسی و فرهنگی آن در شهرهای بلخ، مرو و نیشابور در دو سدۀ نخست هجری قمری
ذکرالله محمدی ، محمد محمدپور، غلامرضا یوسفی رامندی
بین المللی امام خمینی قزوین
چکیده:   (511 مشاهده)
تاریخچه بازار به عنوان یک مقوله اقتصادی و اجتماعی در تاریخ ایران به دوران باستان به ویژه دوره ساسانیان بر‌می‌گردد. بازار در دورۀ ساسانی در کالبد شهری در قسمت شارستان که مرکز اقتصادی شهر به حساب می‌آمد قرار داشت؛ اما بعد از ورود اسلام، با توجه به کاهش ارزش اقتصادی شارستان و رشد قسمت ربض شهرها، بازارهای ربض دارای اهمیت بیشتری شدند. بازارهای شهرهای مرو، بلخ و نیشابورِ خراسان نیز که موضوع مورد مطالعۀ این مقاله است، در دورۀ اسلامی در ربض شهر واقع بودند. پرسش اصلی این مقاله به صورت زیر است: کارکرد اقتصادی بازارهای مذکور چگونه بوده است؟ فرضیه نخست بدین­گونه است: مقوله‌هایی چون رشد شهرنشینی در منطقۀ خراسان، تولید محصولات متنوع و مازاد نیاز منطقه‌ای آن محصولات و به تبع آن رشد تجارت و بازرگانی، به کارکرد اقتصادی بازارها رونق خاصی بخشیده بودند. تحقیق حاضر، علاوه بر پرداختن به عوامل مؤثر در ایجاد این بازارها، و نیز تبیین کارکرد اقتصادی آن­ها در دو سدۀ نخست هجری­قمری، از دو نکته اساسی فرهنگی و سیاسی بازارهای آن منطقه نیز به عنوان تکملۀ بحث پرده بر‌می‌دارد: نخست، پیوند مسجدها و مدرسه­ها با بازار و به تبع آن سکونت برخی از عالمان در این بازارها و نیز نفوذ برخی نحله­های فکری در بازار و در میان تاجران، چهرۀ فرهنگی برخی از این بازارها را منعکس می‌کند. دوم، مجازات برخی از مجرمان سیاسی در این بازارها نیز مؤید کارکرد سیاسی آن­هاست، و یا زمانی که بازاریان از سوی حکمرانان منطقه مذکور مورد ستم مالی واقع می­شدند، نقش مؤثری در تحولات سیاسی ایفا می‌کردند؛ به گونه­ای که نقش آن­ها در قتل قتیبه­بن­مسلم و نیز روی کار آمدن عباسیان، مؤید این مطلب است.
 
واژه‌های کلیدی: بازار، خراسان، اقتصاد، فرهنگی، بازاریان
متن کامل [PDF 342 kb]   (303 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي تاریخ اسلام
دریافت: ۱۳۹۶/۶/۲۲ | پذیرش: ۱۳۹۶/۶/۲۲ | انتشار: ۱۳۹۶/۶/۲۲
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Muhammadi Z U, Mohammadpoor M, Yousefi Ramandi G R. Bazar (Market) and its Economical, Political and Cultural Role in Balkh, Marv and Neishabour in the Two First A.H. Centuries. 3. 2013; 5 (16) :121-146
URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-267-fa.html

محمدی ذکرالله، محمدپور محمد، یوسفی رامندی غلامرضا. بازار وکارکرد اقتصادی، سیاسی و فرهنگی آن در شهرهای بلخ، مرو و نیشابور در دو سدۀ نخست هجری قمری . 1. 1392; 5 (16) :121-146

URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-267-fa.html



دوره 5، شماره 16 - ( مطالعات تاريخ اسلام، 1392 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام A Quarterly Journal of Historical Studies of Islam
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3790