[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 6، شماره 23 - ( مطالعات تاريخ اسلام، 1393 ) ::
جلد 6 شماره 23 صفحات 179-218 برگشت به فهرست نسخه ها
جایگاه دینی، علمی و اجتماعی-سیاسی موبدان در سده‌های نخستین ورود اسلام به ایران
لیلا خسروی، محسن معصومی
دانشگاه تهران، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی
چکیده:   (875 مشاهده)
موبدان درجامعه طبقاتی ساسانیان از جایگاه رفیعی برخوردار بودند؛ ولی با ورود اسلام و کم رنگ شدن تدریجی دین زرتشت در ایران، سرنوشت آنان دستخوش تغییرشد. دانستن این نکته اساسی که این تغییر، چه تأثیری در نقش آنان در عرصه­های مختلف دینی- علمی، و سیاسی - اجتماعی داشت، ذهن را به تکاپو وا می‌دارد. با مراجعه به منابع اندک باقی­مانده از آغاز فتوح، تا حدّی روشن می­شود که جایگاه سیاسی موبدان از همان آغاز، به طور جدّی دچار آسیب شد، ولی آنان تا تا حدود سه سده هم‌چنان مرجع دینی مردم بودند و تا حدی پایگاه اجتماعی خود را حفظ کرده بودند.
در دوره امویان، مسلمانان اصراری بر تغییر دین ایرانیان نداشتند؛ از این روی، آتشکده­ها برپا بود و موبدان پاسخگوی سؤالات شرعی بهدینان بودند؛ اما با روی کار آمدن عباسیان، به تدریج آتشکده­ها به مساجد تبدیل شد و موبدان پایگاه­های خود را از دست دادند. البتّه به دلیل نزدیکی خلفای عبّاسی به ایرانیان و واگذاری مناصب بالا به نومسلمانان ایرانی، و نیز به دلیل وجود فضای تساهل به ویژه در دوره نخست عباسی، موبدان مجال یافتند تا خود را به بزرگان حکومت و خلفایی چون مأمون، معتصم و متوکّل نزدیک سازند. در این میان، حفظ شعایر دینی و میراث فرهنگی ایرانیان نیز برعهده آنان بود. مورّخان و دانشمندان مسلمانی چون مسعودی(345)، ابن­ندیم(390)، مطهر مقدسی(اواخر سده4) و مسکویه(421) و با آنان تعاملاتی داشتند. پس از حدود سه سده به دلیل گرایش زرتشتیان به اسلام، مقام و جایگاه اجتماعی و دینی موبدان هم به شدّت متزلزل شد؛ به طوری که برخی از آنان مجبور شدند برای گذران معاش، به امور دیگری پردازند و حتّی فرزندان خود را از درآمدن در کسوت موبدان منع کردند. این روند رو به کاهش نقش موبدان، با استفاده از منابع مکتوب به جا مانده از مورخان مسلمان سده‌های نخستین، کتب پهلوی برگردان شده به فارسی، و آثار تحلیگران بعدی (غربی یا مسلمان) و با روش تاریخی مورد بررسی قرار گرفت.

 
واژه‌های کلیدی: موبدان زرتشتی، ایران - سده‌های نخستین پس از اسلام
متن کامل [PDF 312 kb]   (160 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي تاریخ اسلام
دریافت: ۱۳۹۶/۶/۲۲ | پذیرش: ۱۳۹۶/۶/۲۲ | انتشار: ۱۳۹۶/۶/۲۲
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Khosravi L, Masomi M. The religious, scientific, social and political position of Zorostrian priests in the first centuries after the advent of Islam in Iran . 3. 2015; 6 (23) :179-218
URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-203-fa.html

خسروی لیلا، معصومی محسن. جایگاه دینی، علمی و اجتماعی-سیاسی موبدان در سده‌های نخستین ورود اسلام به ایران . 1. 1393; 6 (23) :179-218

URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-203-fa.html



دوره 6، شماره 23 - ( مطالعات تاريخ اسلام، 1393 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام A Quarterly Journal of Historical Studies of Islam
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3961