[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
بایگانی مقالات زیر چاپ::
آمارنشریه::
مقالات در دست چاپ::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
..............
مقالات منتشر شده: 471
نرخ پذیرش: 44.9
نرخ رد: 55.1
میانگین داوری: 149 روز
میانگین انتشار: 153 روز
..
نماد اعتماد الکترونیک
..
نشانی:
نام صاحب امتیاز: سیدهادی حسینی خامنه
نشانی: تهران- خیابان ولیعصر (عج)- خیابان شهید عباسپور- خیابان برادران- کوچه شهروز شرقی- پلاک 9
تلفن: 88676861
دورنگار: 88676860
..
:: دوره 17، شماره 67 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام 1404 ) ::
جلد 17 شماره 67 صفحات 154-133 برگشت به فهرست نسخه ها
تأملاتی در روند برساخت سوژه دینی در مکتب قرآن کردستان
حسام محمدزاده* ، علیرضا ملائی توانی ، سید محمدرحیم ربانی زاده
دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، پژوهشکده تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران ، hesam3009@gmail.com
چکیده:   (389 مشاهده)
«جریان مکتب قرآن» در دهۀ پنجاه به رهبری احمد مفتی‌زاده، در واکنش به بحران‌های فکری و سیاسی جهان اهل سنت و جامعه کردستان شکل گرفت. این مکتب با هدف ایجاد حکومت دینی و برساخت سوژه دینی، به دنبال ارائۀ چارچوبی برای مواجهه با مسائل معرفتی زمان خود بود. پژوهش حاضر با روش تبارشناسی فوکویی، به دنبال بررسی روند برساخت سوژه دینی در مکتب قرآن است و به دنبال پاسخ به این پرسش است که مکتب ‌قرآن در چارچوب «رژیم ‌حقیقت» خود چه معیارهایی را برای تعامل سوژۀ مکتبی با دیگری­های مکتب را شکل داده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مکتب قرآن با تعریف رژیم حقیقت خود، معیارهای اخلاقی، فکری و فرهنگی مشخصی برای ارتباط سوژۀ مکتبی با مسلمانان و غیرمسلمانان (اهل فتره، کافر، منافق) تعیین کرده است. این رژیم حقیقت، مرزهای کنشگری سوژه را در برابر دیگری‌ها مشخص می‌سازد.«جریان مکتب قرآن» در دهۀ پنجاه به رهبری احمد مفتی‌زاده، در واکنش به بحران‌های فکری و سیاسی جهان اهل سنت و جامعه کردستان شکل گرفت. این مکتب با هدف ایجاد حکومت دینی و برساخت سوژه دینی، به دنبال ارائۀ چارچوبی برای مواجهه با مسائل معرفتی زمان خود بود. پژوهش حاضر با روش تبارشناسی فوکویی، به دنبال بررسی روند برساخت سوژه دینی در مکتب قرآن است و به دنبال پاسخ به این پرسش است که مکتب ‌قرآن در چارچوب «رژیم ‌حقیقت» خود چه معیارهایی را برای تعامل سوژۀ مکتبی با دیگری­های مکتب را شکل داده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مکتب قرآن با تعریف رژیم حقیقت خود، معیارهای اخلاقی، فکری و فرهنگی مشخصی برای ارتباط سوژۀ مکتبی با مسلمانان و غیرمسلمانان (اهل فتره، کافر، منافق) تعیین کرده است. این رژیم حقیقت، مرزهای کنشگری سوژه را در برابر دیگری‌ها مشخص می‌سازد. 
واژه‌های کلیدی: سوژه دینی، مکتب قرآن، احمد مفتی‌زاده، فوکو، رژیم حقیقت.
متن کامل [PDF 486 kb]   (50 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تاریخ اسلام/میان رشته ای
دریافت: 1404/5/28 | ویرایش نهایی: 1405/3/31 | پذیرش: 1404/9/10 | انتشار: 1404/12/10 | انتشار الکترونیک: 1404/12/10
فهرست منابع
1. اسناد حزب دموکرات کردستان (1400)، ج1، [بی‌جا]: مرکز نشر حزب دموکرات کردستان ایران.
2. بلوریان، غنی (2008)، سده رخدادهای ناگوار (فاجعه)، سلیمانی: نشر مرکز ژین.
3. حسامی، علی (1399)، ما و انقلاب، ج1، 2، اربیل عراق: نشر التفسیر.
4. حسینی، مجید (2021)، شهری کوچک و مبارزاتی بزرگ، [بی¬جا]: [بی¬نا].
5. خسروی، جمال و امیر سجادی (1392)، «جامعه¬شناسی تاریخی؛ تبیین¬های تعمیم¬پذیر یا روایت‌های گوناگون»، فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام، س5، ش16، صص37-60.
6. https://journal.pte.ac.ir/article-1-263-fa.html
7. خسروی، جمال و حسین کچویان (تابستان 1391)، «اسلام‌گرایی در کردستان و چالش¬های ناسیونالیسم کردی و واگرایی؛ علل و زمینه‌ها (نمونة موردی: تطورات گفتمان مکتب قرآن)»، مجله راهبرد اجتماعی فرهنگی، س1، ش3، صص39-74. https://www.noormags.ir/view/en/articlepage/1119705
8. راه¬حق، دنیا (1391)، «بررسی جریان مکتب قرآن و تأثیر آن بر مسائل سیاسی کردستان»، پایان¬نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرکزی تهران.
9. عبدالله، سروت (2023)، رهبری کاریزما و مکتبی عمل¬گرا، سلیمانی: نشر سیما.
10. فرمانیان، مهدی و پیام عبدالملکی (بهار و تابستان 1395)، «جریان مکتب قرآن کردستان؛ قرائتی نو در سلفی‌گری»، سلفی‌پژوهی، س2، ش3، صص69-94.
11. فوکو، میشل (1391 [الف])، اراده به دانستن، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.
12. .................... (1391 [ب])، تئاتر فلسفه، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.
13. .................... (1391 [پ])، مراقبت و تنبیه، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.
14. .................... (1397)، نقد چیست و پرورش خود، ترجمۀ نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی.
15. قانعی¬فرد، عرفان (1390)، تندباد حوادث؛ گفت‌و گویی با عیسی پژمان، تهران: نشر علمی.
16. مصطفی سلطانی، ملکه (2024)، سیبه¬ری قه¬له به¬رد، سوئد: کتاب 24.
17. مفتی¬زاده، احمد (1356 [الف])، مسئولیت انسان در برابر خود و دیگران، روستای نگل [فایل صوتی، زبان: کردی].
18. .................... (1356 [ب])، هدف از تأسیس مدرسه قرآن، مدرسه قرآن سنندج [فایل صوتی، زبان: کردی].
19. .................... (1356 [ج])، آخرین خطبه جمعه: علل ارسال رسل، موانع وحدت در کردستان، مسجد جامع امین [فایل صوتی، زبان: کردی].
20. .................... (1356 [د])، شروع کلاس زنان مدارس قرآن: مراحل مختلف مدرسه قرآن (12/5/1356)، سنندج: [فایل صوتی، زبان: کردی].
21. .................... (1357 [الف])، خداشناسی، [بی¬جا]، [فایل صوتی، زبان: کردی].
22. .................... (1357 [ب])، بیگانگی با قرآن، حسینیه سنندج [فایل صوتی، زبان: فارسی].
23. .................... (1357 [پ])، جبر و اختیار، سنندج: صندوق خیریه [فایل صوتی].
24. .................... (1358 [الف])، حکومت اسلامی، [بی¬جا]: [فایل صوتی، زبان: کردی].
25. .................... (1358 [ب])، فرق ایمان و اسلام: تفاوت کفر و نفاق، کرمانشاه [فایل صوتی، زبان: کردی].
26. .................... (1359)، دین و انسان، کرمانشاه [فایل صوتی، زبان: کردی و فارسی].
27. .................... (1361)، ارتباط انسان و ملائکه، وظیفه مسلمان در جامعه، کرمانشاه [فایل صوتی، زبان: کردی].
28. .................... (1385)، درباره کردستان، سنندج: نشر نور.
29. .................... (1395)، جزوه وحدت اسلامی، تدوین شورای مدیریت مکتب قرآن.
30. .................... [بی¬تا]، مجموعه نامه¬هاي احمد مفتي‌زاده، نامه شماره 2 و 8.
31. ولی، عباس (2024)، کردها و دولت در ایران، ترجمة ناشناس، سوئد: [بی¬جا].
32. هادی¬فر، محمد (1398)، «بررسی اندیشه‌های کلامی مکتب قرآن و نقدهای وارد بر آن»، رساله دکتری، دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی.
33. هوارث، دیوید (1377)، «نظریة گفتمان»، ترجمة سید علی‌اصغر سلطانی، فصلنامه علوم‌ سیاسی، ش2، صص156-183. https://psq.bou.ac.ir/article_7455.html
34. منابع لاتین
35. Deleuze, Gilles (1986), Foucault, Paris: Minuit. [DOI:10.5040/9781350252004]
36. Ezzatyar, Ali (2016), The Last Mufti of Iranian Kurdistan, New York, Springer Nature. [DOI:10.1057/978-1-137-56324-8]
37. Foucault, Michel (1977), The political intellectual function of the intellectual, centre for contemporary cultural studies university of Birmingham.
38. ………… (2003). Abnormal: lectures at the College de France 1974-1975, Verso, translate by Graham Burchell.
39. Laclau, E. & C. Mouffe (2014), Hegemony and Socialist Strategy (Towards a Radical Democratic Politics), verso, London/ New York.
40. Lawlor, Leonard & John Nale (2014), THE CAMBRIDGE FOUCAULT LEXICON, Cambridge: Cambridge University Press. [DOI:10.1017/CBO9781139022309]
41. Nadesan, Majia Holmer (2008), Governmentality, Biopower, and Everyday Life, first published by Routledg.
42. References (Translation)
43. Abdollah, Sarvat (2023), Charismatic Leadership and a Pragmatic School, Sulaymāniyyah: Sīmā Publications. [In Persian]
44. Bolourian, Ghani (2008), The Century of Disastrous Events (Tragedy), Sulaymaniyyah: ǰīn Center Publications. [In Persian]
45. Democratic Kurdistan Party Documents (2021), vol. 1, [n.p]: Kurdistan Democratic Party of Iran Publishing Center. [In Persian]
46. Faramanian, Mahdi, and Peyam Abd al-Maleki (2016), "The Maktab-e Quran Movement of Kurdistan; A New Reading of Salafism," Salafism Studies, vol. 2, no. 3, pp. 69-94. [In Persian]
47. Foucault, Michel (2012a), The History of Sexuality, Vol. 1: An Introduction, trans. Nikou Sarkhosh and Afshinn Jahandideh, Tehran: Našr‑e Ney. [In Persian]
48. Foucault, Michel (2012b), Theatre of Philosophy, trans. Nikou Sarkhosh and Afshinn Jahandideh, Tehran: Našr‑e Ney. [In Persian]
49. Foucault, Michel (2012c), Discipline and Punish: The Birth of the Prison, trans. Nikou Sarkhosh and Afshinn Jahandideh, Tehran: Našr‑e Ney. [In Persian]
50. Foucault, Michel (2018), What is Critique? and Self-Cultivation, trans. Nikou Sarkhosh and Afshinn Jahandideh, Tehran: Našr‑e Ney. [In Persian]
51. Hadi-far, Mohammad (2019), "An Investigation into the Theological Thoughts of the Maktab-e Quran and the Critiques Directed at It," Ph.D. Dissertation, University of Religions and Denominations. [In Persian]
52. Hesami, Ali (2020), We and the Revolution, vols. 1, 2, Erbil, Iraq: Tafsīr Publications. [In Persian]
53. Hosseini, Majid (2021), A Small Town and Great Struggles, [np]: [n.p]. [In Persian]
54. Howarth, David (1998), "Discourse Theory," trans. Seyyed Ali-Asghar Solṭani, Political Science Quarterly, no. 2, pp. 156-183. URL: https://psq.bou.ac.ir/article_7455.html [In Persian]
55. Khousravi, Jamal, and Amir Sajadi (2013), "Historical Sociology: Generalizable Explanations or Diverse Narratives," Quarterly Journal of Islamic History Studies, vol. 5, no. 16, pp. 37-60. [In Persian]
56. Khousravi, Jamal, and Hossein Kachouyan (2012), "Islamism in Kurdistan and the Challenges of Kurdish Nationalism and Divergence; Causes and Contexts (Case Study: Developments in the Maktab-e Qorʾān Discourse)," Journal of Social and Cultural Strategy, vol. 1, no. 3, pp. 39-74. [In Persian]
57. Mofti-zadeh, Ahmad (1977a), Human Responsibility Towards Self and Others, Negel Village [Audio file, Language: Kurdish]. [In Persian]
58. Mofti-zadeh, Ahmad (1977b), The Purpose of Establishing the Quran School, Sanandaj Quran School [Audio file, Language: Kurdish]. [In Persian]
59. Mofti-zadeh, Ahmad (1977c), Last Friday Sermon: Causes of Sending Messengers, Obstacles to Unity in Kurdistan, Jāmeʿ Amin Mosque [Audio file, Language: Kurdish]. [In Persian]
60. Mofti-zadeh, Ahmad (1977d), Beginning of Women's Classes in Quran Schools: Various Stages of the Quran School (1977/08/03), Sanandaj: [Audio file, Language: Kurdish]. [In Persian]
61. Mofti-zadeh, Ahmad (1978a), Theology, [Place of publication not identified], [Audio file, Language: Kurdish]. [In Persian]
62. Mofti-zadeh, Ahmad (1978b), Alienation from the Quran, Sanandaj Hūseynīyeh [Audio file, Language: Persian]. [In Persian]
63. Mofti-zadeh, Ahmad (1978c), Determinism and Free Will, Sanandaj: Khayrīyeh Fund [Audio file]. [In Persian]
64. Mofti-zadeh, Ahmad (1979a), Islamic Governance, [Place of publication not identified]: [Audio file, Language: Kurdish]. [In Persian]
65. Mofti-zadeh, Ahmad (1979b), The Difference Between Faith and Islam: The Distinction Between Disbelief and Hypocrisy, Kermanshah [Audio file, Language: Kurdish]. [In Persian]
66. Mofti-zadeh, Ahmad (1980), Religion and Man, Kermanshah [Audio file, Language: Kurdish and Persian]. [In Persian]
67. Mofti-zadeh, Ahmad (1982), The Connection Between Humans and Angels, The Duty of a Muslim in Society, Kermanshah [Audio file, Language: Kurdish]. [In Persian]
68. Mofti-zadeh, Ahmad (2006), About Kurdistan, Sanandaj: Nūr Publications. [In Persian]
69. Mofti-zadeh, Ahmad (2016), Pamphlet on Islamic Unity, compiled by the Management Council of Maktab-e Qorʾān. [In Persian]
70. Mofti-zadeh, Ahmad [n.d.], Collection of Ahmad Mof tī-zādeh's Letters, Letter No. 2 and 8. [In Persian]
71. Mustafa Soltani, Malakeh (2024), Sîberî Qelehere Bard, Sweden: Ketāb 24. [In Persian]
72. Qanei-fard, Erfan (2011), The Whirlwind of Incidents: A Conversation with Isa Pejman, Tehran: 'Elmī Publications. [In Persian]
73. Rah-e Haq, Donya (2012), "An Examination of the Maktab-e Quran Movement and Its Influence on Kurdistan's Political Issues," Master's thesis, Islamic Azad University, Central Tehran Branch. [In Persian]
74. Vali, Abbas (2024), The Kurds and the State in Iran, trans. [Unknown/Anonymous], Sweden: [n.p]. [In Persian]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Mohammadzadeh H, Mollay tavani A, Rabbanizadeh S M R. Reflections on the Process of Constructing the Religious Subject in the Kurdestan Quranic School. مطالعات تاریخ اسلام 2026; 17 (67) :133-154
URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-1244-fa.html

محمدزاده حسام، ملائی توانی علیرضا، ربانی زاده سید محمدرحیم. تأملاتی در روند برساخت سوژه دینی در مکتب قرآن کردستان. فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام. 1404; 17 (67) :133-154

URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-1244-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 17، شماره 67 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام 1404 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهشكده تاريخ اسلام، فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام A Quarterly Journal of Historical Studies of Islam
Persian site map - English site map - Created in 0.14 seconds with 43 queries by YEKTAWEB 4745