[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
صفحه اصلی::
اطلاعات نشریه::
آرشیو مجله و مقالات::
برای نویسندگان::
برای داوران::
ثبت نام و اشتراک::
تماس با ما::
تسهیلات پایگاه::
بایگانی مقالات زیر چاپ::
آمارنشریه::
مقالات در دست چاپ::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
..............
مقالات منتشر شده: 471
نرخ پذیرش: 44.9
نرخ رد: 55.1
میانگین داوری: 149 روز
میانگین انتشار: 153 روز
..
نماد اعتماد الکترونیک
..
نشانی:
نام صاحب امتیاز: سیدهادی حسینی خامنه
نشانی: تهران- خیابان ولیعصر (عج)- خیابان شهید عباسپور- خیابان برادران- کوچه شهروز شرقی- پلاک 9
تلفن: 88676861
دورنگار: 88676860
..
:: دوره 17، شماره 67 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام 1404 ) ::
جلد 17 شماره 67 صفحات 64-43 برگشت به فهرست نسخه ها
مقایسه تطیبقی دیدگاه ابن تیمیه و روزبهان خنجی در مورد جایگاه سلطان/امام و علما در ساختار قدرت سیاسی
لیلا تقوی سنگدهی* ، بهرام امانی چاکلی ، حسین محمدی
دانشیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه زنجان، زنجان، ایران ، sangdehi@znu.ac.ir
چکیده:   (665 مشاهده)
ابن‌تیمیه و روزبهان خنجی از عالمان سرشناس اهل سنت می‌باشند. هر دو متفکر در دوره‌ای زندگی می‌کردند که عملاً سلاطین در رأس قدرت بودند. در این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی، دیدگاه ابن‌تیمیه و خنجی دربارۀ جایگاه سلطان/امام و علما در ساختار قدرت سیاسی، بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که دیدگاه ابن‌تیمیه و خنجی درباره جایگاه امام یا سلطان، دارای وجوه اشتراک و افتراق است. از وجوه اشتراک دیدگاه آنان می‌توان به لزوم تعیین حاکم به ‌عنوان یک واجب دینی و عدم جواز شورش علیه حاکم اشاره کرد. هر دو تقریباً عناوینی چون امام، خلیفه و سلطان را برای حاکم زمان خود به‌ کار می‌گرفتند. در اندیشۀ دو اندیشمند، علما مشروعیت‌بخش حکومت می‌باشند. از وجوه افتراق دیدگاه دو متفکر، می‌توان به حضور سازمان‌یافته و پررنگ علما در ساختار قدرت سیاسی از منظر خنجی اشاره کرد. در بحث ویژگی‌های امام یا سلطان، اختلاف نظر جدی میان دو اندیشمند وجود دارد.
 
واژه‌های کلیدی: ابن تیمیه، خنجی، سلاطین، امام، علما، قدرت سیاسی.
متن کامل [PDF 488 kb]   (62 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي تاریخ اسلام
دریافت: 1404/4/24 | ویرایش نهایی: 1405/3/31 | پذیرش: 1404/10/30 | انتشار: 1404/12/10 | انتشار الکترونیک: 1404/12/10
فهرست منابع
1. ابن‌أبی‌یعلی، محمد [بی‌تا]، طبقات الحنابله، ج۴ ، بیروت: دارالمعرفه.
2. ابن‌بطوطه، ابوعبدالله (۱۳۷۴)، سفرنامه ابن‌بطوطه، ترجمۀ محمدعلی موحد، تهران: نشر آگه.
3. ابن‌تیمیه، تقی‌الدین (۲۰۱۰)، حسبه در اسلام یا کارکرد حکومت اسلامی، بیروت: دارالکتب العلمیه.
4. .................... (۱۳۸۷)، سیاست شرعیه، کابل: مرکز تحقیقات علوم اسلامی امام قتیبه بغلانی.
5. .................... (۱۳۸۶)، مختصر منهاج السنه، اختصار شیخ عبدالله‌بن محمد، ترجمۀ اسحاق‌بن عبدالله العوضی، [بی‌جا]: حقیقت.
6. .................... (۲۰۰۳)، مجموع الفتاوی، تحقیق عبدالرحمن بن محمد، ج۳، ۲۷، مدینه: مجتمع ملک فهد.
7. ابن‌شاکر، محمد [بی‌تا]، فوات الوفیات و الذیل علیها، تحقیق احسان عباس، ج۱، بیروت: دار صادر.
8. ابن‌کثیر، ابوالفداء اسماعیل (۱۹۶۶)، البداية و النهاية، ج۱۴، بیروت: دار احیاء التراث العربی.
9. ابوعاصی، محمد سالم (۲۰۱۱)، بعض افکار ابن‌تیمیه فی العقیده، دمشق: دار صدیق العلوم.
10. آدمی، تقی‌الدین احمد (۲۰۰۳)، المنور فی راجية المحرار، بیروت: [بی‌نا].
11. برزگر، ابراهیم و آرزو مجتهدی (۱۳۹۶)، «اندیشه سیاسی روزبهان خنجی و الگوی اسپریگنز»، فصلنامه سیاست، دوره ۴۷، ش۱، صص۲۳-۴۰. https://jpq.ut.ac.ir/article_60772.html
12. بلک، آنتونی (۱۳۹۳)، تاریخ اندیشه سیاسی اسلام، ترجمۀ محمدحسین وقار، تهران: انتشارات اطلاعات.
13. پاینده، محدثه، علیرضا ابطحی و ناصر جدیدی (۱۴۰۰)، «رویکرد اجتماعی فضل‌الله‌بن روزبهان خنجی در تاریخ‌نگاری رسمی»، مطالعات تاریخ اسلام، س۱۳، ش۴۹، صص۷-۳۰.
14. file:///C:/Users/user/Downloads/pte-journa-v13n49p7-fa.pdf
15. تراب‌پور، مهدی (۱۳۹۴)، «بررسی تطبیقی نظریه مشروعیت در اندیشه سیاسی علامه حلی و ابن‌تیمیه»، مجله معرفت سیاسی، س۷، ش۲ (پیاپی ۱۴)، صص۸۷-۱۰۸. https://ensani.ir/fa/article/366783
16. تراب‌پور، مهدی و احمد واعظی (۱۳۹۴)، «بررسی و نقد مبانی نظریه مشروعیت در اندیشه سیاسی ابن‌تیمیه»، معرفت کلامی، س۶، ش۲، صص۷۱-۹۱. https://kms.dte.ir/Article/410101921-4042
17. خنجی، فضل‌الله‌بن روزبهان (۱۳۸۲)، تاریخ عالم‌آرای امینی، تصحیح محمداکبر عشیق، تهران: میراث مکتوب.
18. .................... (۱۳۶۲)، سلوک الملوک، تصحیح محمدعلی موحد، تهران: انتشارات خوارزمی.
19. .................... (۱۳۸۹)، مهمان‌نامه بخارا، تصحیح منوچهر ستوده، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
20. خنجی، محمدامین (۱۳۳۵)، فضل‌الله روزبهان خنجی، ج۴، تهران: نشریه فرهنگ ایران زمین.
21. دین‌پرست، ولی (۱۳۹۳)، «سنت سیاست نویسی در قرن نهم هجری (اندیشه‌های سیاسی ابراهیم‌بن محمد درخصوص امام یا سلطان در آداب الخلافه و اسباب الحصافه)»، مجله مطالعات تاریخ اسلام، ش۲۲، صص۶۱-۸۰. https://journal.pte.ac.ir/article-1-207-fa.html&sw
22. ذهبی، شمس‌الدین محمد (۲۰۰۳)، تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، ج۱۲، بیروت: دارالغرب الاسلامی.
23. زریاب خویی، عباس (۱۳۷۴)، «ابن‌تیمیه»، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۳، تهران: مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی.
24. سجادی، سید جعفر (۱۳۴۴)، فرهنگ علوم نقلی و ادبی، تهران: مؤسسه مطبوعاتی علمی.
25. شوکانی، محمدبن علی [بی‌تا]، البدر الطالع بمحاسن من بعد القرن السابع، ج۲، بیروت: دار المعرفه.
26. شهیدی پاک، محمدرضا (۱۳۹۳)، تاریخ تشکیلات در اسلام، قم: انتشارات المصطفی.
27. صائب، عبدالحمید (۱۹۹۷)، ابن‌تیمیه فی صورته الحقیقه، بیروت: الغدیر.
28. صدیق حسن‌خان، محمد (۱۴۲۰)، ابجد العلوم، ج۳، بیروت: دار الکتب العلمیه.
29. صفدی، خلیل‌بن آیبک (۱۴۳۰)، اعیان العصر و اعوان النصر، ج۱، بیروت: دار الکتب العلمیه.
30. طاش، احمدبن مصطفی (۱۴۲۲)، مفتاح السعاده و مصباح السیاده، ج۲، بیروت: دار الکتب العلمیه.
31. طبسی، نجم‌الدین (۱۳۹۵)، شناخت وهابیت، قم: انتشارات دلیل ما.
32. عسقلانی، شهاب‌الدین احمد (۱۹۷۲)، الدرر الکامنه فی اعیان المیاه الثمینه، دکن: دائرة المعارف عثمانی.
33. غیب غلامی هرساوی، حسین (۱۳۹۶)، هلال نجد؛ پژوهشی نو درباره وهابیت سلفی و خاندان آل سعود، قم: انتشارات مطیع.
34. فلاحی، عدنان (۱۴۰۰)، «ابن‌تیمیه علیه ابن‌تیمیه: تدابیر تناقض‌آفرین»، جستارهایی در فلسفه و کلام، ش۱، صص۹-۲۲. https://jphilosophy.um.ac.ir/article_42135.html
35. فیضی سخا، مهدی (۱۳۹۸)، «فضل الله روزبهان خنجی و مؤلفه‌های مشرعیت‌ساز در حکومت آق‌قویونلو»، تاریخنامه ایران بعد از اسلام، ش۱۸، صص۱۵۵-۱۷۹.
36. https://journals.tabrizu.ac.ir/article_8903.html
37. قاسم‌اف، الیاس (۱۳۹۱)، ابن‌تیمیه امام سلفی، قم: مجمع جهانی اهل بیت.
38. لمبتون، آن. کی. اس (۱۳۷۹)، دولت و حکومت در دوره میانه اسلام، ترجمه علی مرشدی‌زاد، تهران: تبیان.
39. نادری، محمدمهدی و کتایون سرلک (۱۳۹۷)، «نظریه مشروعیت و استیلای حکومت در اندیشه سیاسی روزبهان خنجی»، نشریه مطالعات سیاسی، ش۴۲، صص۲۱۳-۲۳۳.
40. https://sanad.iau.ir/Journal/jourm/Article/960673
41. References (Transliterated)
42. Abu Asi, Mohammad Salem (2011), Baz Afkar Ibn Taymiyyah fi al-Aghideh, Damascus: Dar Seddiq al-Ulum. [In Persian]
43. Adami, Taghi al-Din Ahmad (2003), Al-Monavar Fi Rajeeh al-Mehrar, Beirut: n.p. [In Persian]
44. Asqalani, Shahab al-Din Abul-Fadl (1972), Al-Dur al-Kaminah fi Aiyan al Miyah al-Samineh, Deccan: Dayerat al-Maaref Osmani. [In Persian]
45. Barzegar, Ebrahim, Arezo Mojtahedi (1396 SH/2017), " Andisheh Siasi Roozbahan Khonji va oulgoye Esperignz", faslnameh siast " Vol .27, N. 1, pp. 23-40.
46. https://jpq.ut.ac.ir/article_60772.html [In Persian]
47. Black, Anthony (1393SH/2014) Tarikh Andisheh Siasi Islam,, translated by Mohammad Hossein Vaqar, Tehran: Etelaat. [In Persian]
48. Dinparast, Vali (1393SH/2014)«Sonat Siast Nevisi dar Gharn Nohom Hejri:Andishehaye Siasi Ibrahim Ibn Mohammad dar Khosus Imam ya Sultan dar « Adab al-Khelafeh va Asbab al-Hesafeh»,", Majaleh Motaleat Tarikh Islam, No. 22, pp. 61-80.
49. https://journal.pte.ac.ir/article-1-207-fa.html&sw [In Persian]
50. Feizi Sakha, Mahdi (1398 SH/2019), "Fazlullah Roozbahan Khonji va Moalefehaye Mashrueiatsaz dar Hokomat Aq Qoyunlu », Tarikhnameh Iran bad az Islam, No. 18, pp. 155-179. https://journals.tabrizu.ac.ir/article_8903.html [In Persian]
51. Falahi, Adnan (1400SH), "Ibn Taymiyyah Alayhe Ibn Taymiyyah" Jostarhayi dar Falsafeh va kalam", No. 1, pp. 9-22. https://jphilosophy.um.ac.ir/article_42135.html [In Persian]
52. Gheyb Gholami Harsavi, Hossein (2017), Hilal Najd: Pajooheshi No Darbareh Vahabiyat Salafi va Khandan Al Saud,, Qom: Entesharat Moti. [In Persian]
53. Ibn Abi Ya'ali, Mohammad (n.d), Tabaqat al-Hanabeleh ,Vol. 4, Beirut: Dar al-Marefa. [In Persian]
54. Ibn Battute, Abu Abdullah (1374SH), Ibn Battute's safarnameh, translated by Mohammad Ali Movahed, Tehran: nashr Agha. [In Persian]
55. Ibn Taymiyyah, Taqi al-Din (2010), Hesbe dar Islam ya Karkard Hokomat dar Islam, Beirut: Dar al-Ketb Ilmiyyeh. [In Persian]
56. ………… (1387Ah / 2008), Siast Al-shareieh, kabul: Markaz Tahghighat Olum Islami Imam Qutaybe Baghalani. [In Persian]
57. ………… (1386SH / 2007),Mokhtasr Menehaj Al-sonah,kholaseh Sheikh Abd ALlah Bin Mohammad, Translated by Ishaq bin Abdullah al-Awadhi, Bija: Haqiqat. [In Persian]
58. ………… (2003), Majmoo' al-Fatawa, Mohageg Abdu al-Rahman bin Mohammad, Vol 3,27. Medina : Mojtama Malek Fahad. [In Persian]
59. Ibn Shakir, Mohammad (n.d), Favat al-Wafiyat and Al-Dheil Alayhe, Mohaghegh Ehsan Abbas, Vol .1, Beirut: Dar Sadr. [In Persian]
60. Ibn Kathir, Abu al-Fida Ismail (1966), Al-Bedayeh Va al-Nahayeh, Vol . 14,Beirut: Dar Ehya al-Turas al-Arabi. [In Persian]
61. Khonji, Fazlullah bin Roozbahan (1382 SH/2003), Tarikh Alam Araye Amini, edited by Mohammad Akbar Ashiq, Tehran:Nashr Miras Maktoob. [In Persian]
62. ………… (1362SH / 1983), Solok al-Molok, edited by Mohammad Ali Movahed, Tehran: Entesharat Kharazmi. [In Persian]
63. ………… (1389Sh / 2010), Mehmannameh Bukhara, edited by Manouchehr Sotoudeh, Tehran: Entesharat Elmi Farhangi. [In Persian]
64. Khonji, Mohammad Amin (1335SH /1956), Fazlollah Roozbahan Khonji, Vol. 4, Tehran: Nasharieh Farhang Iran Zamin. [In Persian]
65. Lambton, A.K.S. (1379 SH), Dolat va Hokomat dar Doreh Miyaneh Islam ,translated by Ali Morshedizad, Tehran: Tebyan. [In Persian]
66. Naderi, Mohammad Mahdi, Katayoun Sarlak (2018), " Nazariyeh Mashrueiat va Estilaye Hokomat dar Andisheh Siasi Roozbahan Khanji ", Nasharieh Motaleat Siasi, No. 42, pp. 213-233. https://sanad.iau.ir/Journal/jourm/Article/960673 [In Persian]
67. Payandeh, Muhaddiseh , Ali Reza Abtahi , Naser Jadidi(1400 SH), Fazlullah bin Ruzbahan Khanji dar Tarikhnegari Rasmi , Majaleh Motaleat Tarikh Islam, N. 49, pp. 7-30.
68. file:///C:/Users/user/Downloads/pte-journa-v13n49p7-fa.p [In Persian]
69. Qasimov, Elias (2012), Ibn Taymiyyah, Imam Salafi, Qom: Majma jahani Ahl al-Bayt. [In Persian]
70. Saeb, Abdul Hamid (1997), Ibn Taymiyyah Fi Sorateh al -Haqiqeh, Beirut: Al-Ghadir. [In Persian]
71. Safadi, Khalil ibn Aibak (1430 AH), Aiyan al-Asr va Avan al-Naser, Vol.2, Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyah. [In Persian]
72. Sajadi, Seyyed Jafar(1344AH), Farhang Uloum Aghli Va N aghli,Tehran: Moaseseh Matbouati Elmi. [In Persian]
73. Seddiq Hassan Khan, Mohammad (1420AH), Abjad al-Uloom, Vol .3, Beirut: Dar al-K utub al-Elmiyeh. [In Persian]
74. Shahidi Pak, Mohammad Reza (1393SH /2014), Tarikh Tashkilat dar Islam, Qom: Entesharat Al-Mustafa. [In Persian]
75. Shukani, Mohammad bin Ali (n.d), Al-Badr al-Tal'a Bemahasen Men bad Gharn 7 AH, Vol. 2, Beirut: Dar al-Marafa. [In Persian]
76. Tabasi,Najm al-Din(1395SH /2016), Shenakht Vahabiyat,Qom: Entesharat Dalil Ma. [In Persian]
77. Tash, Ahmad ibn Mustafa (1422AH),Meftah Al-Saadat va Mesbah al-Siadat, Vol. 2,Beirut: Dar al-Kutub al-Ilmiyah. [In Persian]
78. Torabpour, Mahdi, Ahmad Vaezi (1394 SH/2015), « Barresi va Naghad Mabani Nazarieh Mashrueiat dar Andisheh Siasi Ibn Taymiyyeh»,Marafat Kalami, Year 6 , N. 2, pp. 71-91.
79. https://kms.dte.ir/Article/410101921-4042 [In Persian]
80. Torabpour, Mahdi (1394 SH/2015), «Barresi Tatbighi Nazarieh Mashrueiat dar Andisheh Siasi Allameh Helli va Ibn Taymiyyah », Majaleh Marefat Siasi, Year 7, N. 2, Serial 14, pp. 87-108.
81. https://ensani.ir/fa/article/366783 [In Persian]
82. Zahabi, Shams al-Din Mohammad (2003), Tarikh al-Islam va Vafiyat al-Mashahir va al-Alam, Vol .12 , Beirut: Dar al-Gharb al-Islami. [In Persian]
83. Zaryab Khoei, Abbas (1374 SH/ 1995), Ibn Taymiyyah, Dayerat al-Maaref Bozorg Islami, Volume 3, Tehran: Markaz Dayerat al- Maaref Bozorg Islami. [In Persian]
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

taghavi sangdehi L, amani chacoli B, mohammadi H. Comparative Analysis of Ibn Taymiyyah and Roozbahan Khonji's Views on the Position of the Sultan/Imam and Religious Scholars in the Structure of Political Power. مطالعات تاریخ اسلام 2026; 17 (67) :43-64
URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-1234-fa.html

تقوی سنگدهی لیلا، امانی چاکلی بهرام، محمدی حسین. مقایسه تطیبقی دیدگاه ابن تیمیه و روزبهان خنجی در مورد جایگاه سلطان/امام و علما در ساختار قدرت سیاسی. فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام. 1404; 17 (67) :43-64

URL: http://journal.pte.ac.ir/article-1-1234-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 17، شماره 67 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام 1404 ) برگشت به فهرست نسخه ها
پژوهشكده تاريخ اسلام، فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام A Quarterly Journal of Historical Studies of Islam
Persian site map - English site map - Created in 0.14 seconds with 43 queries by YEKTAWEB 4745