fa بررسی وضعیت برنامه‌ریزی آموزشی و مواد درسی مدارس نوین عصر قاجار (مطالعه موردی: مدارس مازندران) تاریخ ایران/ دوره قاجار Iran History/ Qajar Period پژوهشي Research <span style="font-size:9.5pt"><span style="line-height:14.5pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">متفکران عصر قاجار با انتقاد از آموزش سنتی ایران، در پی تغییر و تحول در روش و شیوۀ آموزش، محتوا و مواد درسی بودند. این تغییر از طریق برنامه‌ریزی آموزشی و تألیف کتاب‌های درسی، برای مواد درسی جدید محقق شد. در مدارس نوین مازندران نیز وضعیت برنامه‌ریزی آموزشی، مواد و کتاب‌های درسی تحت تأثیر جریان نوگرایی در کشور دچار تغییر و تحول شد.</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:9.5pt"><span style="line-height:14.5pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">نگارندگان این پژوهش با رویکرد توصیفی- تحلیلی، با استفاده از اسناد آرشیوی تاریخی و منابع معتبر، در پی پاسخ‌گویی به این پرسش‌اند که سیر تحولات برنامه‌های آموزشی و مواد درسی مدارس نوین مازندران در عصر قاجار چگونه بوده است. یافته‌های پژوهش (اسناد نویافته) نشان می‌دهد که مدارس مازندران در آغازین سال‌های تأسیس از برنامۀ آموزشی، مواد درسی و کتاب‌های مورد تدریس در مدارس تهران استفاده می‌کردند و پس از تأسیس وزارت معارف و تصویب قانون اساسی معارف، به‌تدریج براساس برنامۀ وزارتخانه اقدام کرده‌اند. به نظر می‌رسد وضعیت زیست‌بوم و شرایط سیاسی و اقتصادی مازندران در آن روزگار، بر روند برنامه‌ریزی آموزشی همانند تدریس زبان روسی و آموزش کشاورزی تأثیرگذار بوده است.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:9.5pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:12.5pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">During the Qajar era, criticizing traditional education in Iran, scholars have sought to change the method of education, its contents and materials</span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> .</span></span></span><span style="color:black">These changes were achieved through educational planning and writing textbooks for new educational materials. Under the influence of modernization in the country, educational planning, materials, and textbooks changed in the modern schools of Mazandaran. In this research, changes in the development of educational programs and materials have been studied using historical documents and reliable sources. According to the recently discovered documents, Mazandaran schools in the early years of their establishment used the educational curriculum and textbooks taught in Tehran schools; while after the establishment of the Ministry of Education and the approval of the Education Constitution, they gradually followed the ministry&rsquo;s program. These documents show that the ecological, climatic and geographical situation of Mazandaran have been influential in school planning.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; آموزش نوین, مازندران, مدارس جدید, برنامه‌ریزی آموزشی, کتاب‌های درسی modern education, Mazandaran, modern schools, educational planning, textbooks. 115 135 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-504-2&slc_lang=fa&sid=1 Aliakbar Enayati علی اکبر عنایتی a.enayati1351@gmail.com 10031947532846004678 10031947532846004678 No University of Science and Research in Tehran دانشگاه علوم و تحقیقات تهران Ataollah Hassani عطاالله حسنی a_hassani5@yahoo.com 10031947532846004679 10031947532846004679 Yes History Department, Shahid Beheshti University, Tehran دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده ادبیان و علوم انسانی، گروه تاریخ Mohammad Ali Akbari محمدعلی اکبری Akbari_39@yahoo.com 10031947532846004680 10031947532846004680 No History Department, Shahid Beheshti University, Tehran دانشگاه شهید بهشتی تهران