Historical Studies of Islam

fa جایگاه و نقش خاندان کُجُجی در سازمان دیوانی عصر صفوی (910-1092ق.) Position and Role of the Kujuji Family in the Court Organization of the Safavid Era (910-1092 AH) تخصصي تاریخ اسلام Islamic History پژوهشي Research کُجُجیها از خاندانهای کهن تبریز بودند که با پذیرش مذهب تشیع به خدمت در سازمان دیوانی صفویان درآمدند. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی بر پایۀ منابع و نسخههای خطی کوشیده تا ضمن بررسی تبار و پیشینه به  نقش و جایگاه این خاندان در سازمان دیوانی صفویان بپردازد. یافتهها نشان میدهد که کججیها در جهتدهی و برانگیختن توجه اسماعیل صفوی در راستای یورش و تصرف آذربایجان و نیز شکست نهایی آققویونلوها نقش چشمگیری داشتند. آنان همچنین در انتقال و تداوم سنتهای دیوانی به دورۀ صفوی سهیم بودند و توانستند علیرغم رابطۀ پرفرازونشیب با شاهان تا اوایل سلطنت شاه عباس به مناصب بالایی در تشکیلات دیوانی صفویان برسند، ولی پس از آن از همۀ عرصههای دیوانی کنار گذاشته شدند. کججیها بر خلاف روایتها، پیش از دورۀ صفوی داعیۀ سیادت نداشتند، ولی در منابع آغازین صفوی از آنان به عنوان ساداتی که تبارشان به امام چهارم شیعیان میپیوندد یاد شده و  برخی از آنان نیز از اواخر سدۀ یازدهم به این سو گرایش یافتند تا خود را با عنوان سادات حسینی بخوانند. The Kujujis were one of the ancient families of Tabriz who served in the Safavid Diwani organization after adopting Shiite religion. This research has used a descriptive-analytical method based on sources and manuscripts and is aimed to examine the lineage and the role and position of this family in the Safavid court organization. The findings show that the Kujujis played a significant role in directing and drawing the attention of Ismail Safavi for invasion and occupation of Azerbaijan, as well as the final defeat of the Sufis. They also contributed to the transfer and continuation of Diwani traditions to the Safavid era and obtained high positions in the Safavid Diwani organization until the early reign of Shah Abbas, despite their tumultuous relationship with the kings, however, they were subsequently excluded from all Diwani arenas. Strangely, the Kujujis did not claim sovereignty before the Safavid era, but in early Safavid sources they were referred to as the Sadats who were descended from the fourth Imam of the Shiites, and some of them tended to do so from the late eleventh century bearing the title of “Sadat Hosseini”.   خاندان کُجُجی, تاریخ تبریز, تاریخ صفویان, سازمان دیوانی صفویان Safavid, Kujuji family, Azerbaijan 39 64 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-642-3&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Soleymani محمدحسین سلیمانی soleymani99@gmail.com 10031947532846004351 10031947532846004351 No kharazmi University دانشگاه خوارزمی Mohammad Mohammad Hassan محمدحسن رازنهان raznahan@khu.ac.ir 10031947532846004352 10031947532846004352 Yes kharazmi University دانشگاه خوارزمی Hossein Mohammadi حسین محمدی h.Mohammadi@khu.ac.ir 10031947532846004353 10031947532846004353 No kharazmi University دانشگاه خوارزمی