fa عوامل جغرافیایی و سیاسی مؤثر بر مکان گزینی پایتخت ادریسیان در فاس تخصصي تاریخ اسلام Islamic History پژوهشي Research <span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;">فاس یکی از مهمترین، متمایزترین و تأثیرگذارترین پایتخت&shy;ها در گستره&shy;ی تمدن اسلامی در مغرب الاقصی است که توسط ادریس‌بن‌ادریس‌بن‌عبدالله (213-187ق./ 828-803م) در میانه سال‌های 193-192 ق</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:14.0pt;">.</span></span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;"> تأسیس گردید. میزان تأثیرگذاری فرهنگی و تمدنی فاس در مغرب الاقصی معلول عواملی چند از جمله مکان&shy;گزینی ژرفنگرانه و دقیق آن ‌می‌باشد. بر این اساس پژوهش پیش رو به بررسی علل و عوامل جغرافیایی و سیاسی&nbsp; مؤثر بر این مکان&shy;گزینی می&shy;پردازد.&nbsp; پژوهش به این نتیجه دست یافت که عوامل بازدارنده و تهدیدآفرین سیاسی و جغرافیایی در درون و بیرون قلمرو حاکمیتی ادریس دوم او را برآن داشت که پایتخت خود را از شهر تا اندازه&shy;ای دور و غیرراهبردی ولیلی به عنوان مرکز سیاسی بربرهای اوربه در نزدیکی قلمرو امویان اندلس به&nbsp; نقطه&shy;ای مرکزی در قلب مغرب&shy;الاقصی انتقال دهد. وی در این مکان&shy;گزینی موفق شد علاوه بر فاصله گرفتن از مرکز رؤسای جاه&shy;طلب قبیله اوربه و استقرار در پایتختی مستقل با ساختارو ماهیتی جدید و نیز مصونیت نسبی در مقابل حملات احتمالی امویان اندلس</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;"> (422‌-138 ق.‌/‌756ـ1031 م)</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;">، با استقرار در میانی&shy;ترین نقطه مغرب&shy;الاقصی ضمن رصد مناطق مهم و استراتژیکی مغرب&shy;الاقصی و مغرب&shy;الاوسط و حرکات حکومت&shy;های رقیب بنورستم (‌</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;">161- 296ق./ 778- 909م)</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;">و بنو‌مدرار(155-366ق./‌</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;"> 823‌ـ977 م)</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;">‌، بر بخش&shy;هایی از اقیانوس&shy;اطلس نیز نظارت داشته باشد. در این مکان&shy;گزینی برخورداری از موقعیت ممتاز تجاری و سوق&shy;الجیشی، موقعیت ممتاز زیست&shy;محیطی و نیز مسائل دفاعی برای دستیابی به پایتختی ماندگار و تأثیرگذار در نظر گرفته شده بود.</span></span><br> &nbsp; Fes is one of the most important, most distinctive and most influential capitals in the Islamic civilization in al-Maghreb al-Aqsa, established by Idris ebne Idriss ebne Abdullah (Armindokht Amin<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title="">[1]</a><br> Fatemeh Janahamadi 803-828 AD) in the middle of 808-809 AD. The cultural and civilization influence level of Fes in al-Maghreb al-Aqsa is impacted by factors such as its deep and precise location. Accordingly, this research tries to examine the geographic and political factors influencing this location. The results of the research show that the political and geographic threats and deterrents inside and outside the sovereignty led Idris II to transfer his capital from the remote and non-strategic city &ldquo;Walilay&rdquo; as the political center of the barbarians of Urabeh near the realm of Umayyad of al-Andalus to the central place at the heart of al-Maghreb al-Aqsa. In this regard, he could find a relative immunity, in addition to getting away from the center of the ambitious chiefs of Urabeh tribal and settling in an independent capital with a new structure and nature against the possible attacks of Umayyads of al-Andalus (756-1031 AD). By deployingin the middle of al-Maghreb al-Aqsa observing important and strategic areas of al-Maghreb al-Aqsa and al-Maghreb al-Awsat, and movements of rival regimes such as Benurustam (778-909 AD) and Benuemedrar (823-977 AD), he was able to monitor parts of the Atlantic. In this location, enjoying a privileged position in commercial and strategic planning, a privileged environment and defensive issues were taken to achieve a lasting and influential capital.&nbsp; <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><span dir="RTL">2</span>Associate Professor, Department of History, Tarbiat Modares University of Tehran; <a href="mailto:janahmad2004@yahoo.com">janahmad2004@yahoo.com</a></div> </div> ادریسیان, پایتخت, عوامل مؤثر بر مکان­گزینی, فاس, مغرب الاقصی, وَلیلَی Idrisid, capital, effective factors in location, Fes, al-Maghreb al-Aqsa, Walilay 7 44 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-106-2&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Jan Ahmadi فاطمه جان احمدی F.janahmadi@modares.ac.ir 10031947532846001368 10031947532846001368 No دانشکده علوم انسانی، گروه تاریخ Armindokht Amin آرمیندخت امین amin228@ymail.com 10031947532846001369 10031947532846001369 Yes