fa منابع مالی علما با تکیه بر کتاب ریاض العلماء تخصصي تاریخ اسلام Islamic History پژوهشي Research <p dir="RTL" style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify; unicode-bidi: embed; direction: rtl;"></p><br> یکی از منابع&nbsp; این دوره که در کنار شرح احوال علماء گاه اشاراتی به ممر درآمد و یا میزان درآمد آنها داشته است کتاب ریاض‌العلما و حیاض‌الفضلاء<a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><span dir="LTR">[1]</span></a> اثر عبدالله افندی اصفهانی است که با توجه به دقت نظر نویسنده و اعتباری که این کتاب دارد می‌تواند تا اندازه‌ای برخی از پرسش‌های موجود در این موضوع را پاسخ گوید. در این جا سعی شده است با تجزیه و تحلیل داده‌های کتاب ریاض العلماء نشان دهیم که حتی در یک کتاب رجالی که هدفش گزارشات مالی نبوده است می‌توان اطلاعات ارزشمندی از انواع درآمده‌ها، میزان درآمد و&nbsp; نحوه پرداخت آن به دست آورد که این خود بخشی از تاریخ اقتصادی این دوره می‌باشد. با امید به آن که شروعی برای تحقیقات بیشتر در زمینه تاریخ اقتصادی دوره صفویه باشد که هنوز راه طولانی در پیش دارد. <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title=""><span dir="LTR">[1]</span></a> - عبدالله ابن عیسی بیگ افندی، ریاض العلماء و حیاض الفضلاء، مترجم محمد باقر ساعدی خراسانی، مشهد، آستان قدس رضوی، بنیاد پژوهشهای اسلامی،1389.</div> </div> نظام اقتصادی هر دولت نقشی تعیین کننده در پیشرفت یا ضعف آن دارد. متاسفانه اطلاعات ما از جزئیات ساختار نظام اقتصادی در دوره صفویه چندان دقیق نیست. این ضعف در بخش میزان پرداخت دستمزدها شاید بیشتر هم باشد زیرا اسناد کمتری نسبت به اسناد خرید و فروش و یا وقف باقیمانده و در متون نیز اشارات مختصری در این زمینه شده است علاوه بر این که همین معدود اسناد برجای مانده نیز تاکنون کمتر مورد توجه محققان قرار گرفته است. &nbsp;<br> <span dir="RTL">با توجه به اهمیت و جایگاهی که گفته می‌شود قشر علماء در دوره صفوی داشته‌اند، شناخت و مشخص کردن میزان درآمد و منابع مالی آنها می‌تواند از اهمیت زیادی برخوردار باشد و حتی می‌تواند برخی پرسش‌های ابهام آمیز در این زمینه را پاسخ دهد. این که منبع درآمد علما چه بوده است و چه تفاوت‌هایی میان درآمدها مستمری آنان وجود داشته است و دلایل این تفاوت‌ها چه بوده است؟ شرایط سیاسی و اجتماعی چگونه بر درآمد علماء تاثیر گذاشته است؟ تامین کنندگان اصلی منابع مالی علماء دولت یا مردم بوده‌اند؟ </span> علما, منابع مالی, ریاض العلماء, دوره صفوی, نظام اقتصادی Financial Resources, Religious Scholars, Ryazol Olama, Safavid Period, 7 28 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-118-1&slc_lang=fa&sid=1 Nozhat Ahmadi نزهت احمدی nozhat.ahmadi@gmail.com 10031947532846002416 10031947532846002416 Yes دانشگاه اصفهان