fa بررسی تحرک اجتماعی و شایسته‌سالاری در دوره صفویه (با تکیه بر نهاد وزارت) تخصصي تاریخ اسلام Islamic History پژوهشي Research <span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;">تجربه، خانواده، استعداد، رابطه و حمایت از صفویه مهم‌ترین عوامل دستیابی به منصب وزارت اعظم در دوره صفوی بود. نقش خانواده از سایر عوامل مهم‌تر بود. زیرا بخش اعظم وزرای این دوره از اقشار بالای جامعه برخاسته بودند و موقعیت خانوادگی سایر عوامل را تحت تأثیر قرار می‌داد. وزرایی که به دلیل برخورداری از تجربه و استعداد انتخاب می‌شدند، عمدتاً اشخاصی توانا و شایسته بودند، اما بخش قابل‌توجهی از وزرا با اتکا به پایگاه خانوادگی و روابطشان با امرا و درباریان به منصب وزارت دست پیدا می‌کردند و فاقد شایستگی کافی بودند. این پژوهش بر آن است تا با استفاده از روش تاریخی و نظریه‌های جامعه‌شناسی میزان تحرک اجتماعی و شایسته‌سالاری در دوره صفوی را مورد ارزیابی قرار دهد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد هرچند جامعه دوره صفوی انعطاف‌پذیر بود، علی‌رغم تصور رایج به‌اندازه کافی شایسته‌سالار نبود. موانع زیادی در مسیر شایسته‌سالاری وجود داشت. نیمی از سی وزیر این دوره از شایستگی کافی برخوردار نبودند و تنها هشت تن از آنها به معنی واقعی کلمه شایسته بودند.</span></span><br> &nbsp; Experience, family, talent, relationship and supporting the Safavids were the most important factors to acquire the vizierate office in the Safavid era. The role of the family was the most important one. Because most of the viziers came from high classes and the family situation affected other factors. Viziers whom were selected according to their experience and talents were chiefly capable and meritorious but a great number of the Viziers achieved the position of vizierate by relying on their family status and relationship with Emirs and courtiers while lacking enough merit. Using historical method and sociology theories, the paper aims to assess the measure of social mobility and meritocracy in the Safavid era. The findings of the paper shows while the Safavid society was flexible but was not meritocratic enough. There were many obstacles in the way of meritocracy. Half of the thirty viziers did not enjoy enough merits and only eight of them were meritorious.<br> &nbsp;<br> &nbsp; صفویه, وزارت, تحرک اجتماعی, شایسته‌سالاری Safavids, vizierate, social mobility, meritocracy 155 192 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-162-2&slc_lang=fa&sid=1 sasan Tahmasbi ساسان طهماسبی Sasantahmasbi@pnu.ac.ir 10031947532846001095 10031947532846001095 Yes History Department گروه تاریخ