fa رویارویی سنّت‌گرایان با تجدد در نیمه نخست قرن بیستم؛ مطالعه موردی شیخ‌الاسلامِ خلافتِ عثمانی، مصطفی‌صبری توقاتی (1869-1954م.) عمومى General پژوهشي Research <span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:12.0pt;">پیدایش اندیشه تجدد در جهان اسلام، چالش‌های بسیار در پی داشته است. مسلمانان سنّت‌</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:12.0pt;">گرا</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:12.0pt;">، تمام‌قد به مصافِ آن شتافته‌اند و جدالی سخت و البته تاکنون بی‌پایان درگرفته است. تداوم حیات سنّت به‌موازات تجدد نو پیدا، منجر به دوگانگی شده است. مصطفی‌صبری توقاتی یکی از آخرین و مؤثرترین شیخ‌الاسلام‌های وانفسای عثمانی، به‌مثابه اندیشه‌ورزی سنّت‌گرا تلاش می‌کند با برجسته کردن جنبه‌های فرهنگی اسلام مقابل فرهنگ غربی و نیز تأکید بر قوانین برآمده از شریعت و جَرَیانِ آن در حیات اجتماعی و به‌تبع آن تقویت حضور فعالانه عالمان دین، الگویی برای رویارویی با مدرنیته و نتایج حاصل از آن به دست دهد. حاصل تلاش مصطفی‌صبری و همفکرانش، برجسته شدنِ نقش سیاسی اسلام در نیمه دوم قرن بیستم است. پژوهش حاضر در نظر دارد برنامه اصلاحی مصطفی‌صبری توقاتی را با تکیه ‌بر زندگی سیاسی، مبانی معرفتی و اندیشه وی از خلال مهم‌ترین آثارش تحلیل نماید.</span></span><br> &nbsp; The emergence of modernity in the Islamic world has followed by many challenges. The Muslim traditionalists, resisted hard against it, so this controversy has been continuous, hard and endless up to these days. The continuity of tradition beside the modernity resulted in a dichotomy. Mustafa Sabri Tukati is one of the latest and most effective Sheikh Ul-Islam during the last days of Ottoman Empire and as a traditional thinker, tried to highlight the cultural aspects of Islam versus Western culture, and the laws derived from the Sharia in society. Consequently is after strengthening the active participation of religious scholars to offer a pattern for dealing with modernity and its results. The result of the efforts of Mustafa Sabri and his colleagues were emphasizing the political role of Islam in the second half of the twenty century. This study, through analyzing his most important works, intends to analyze the reform project of Mustafa Sabri relying on his political life, epistemic foundations and thought.<br> &nbsp;<br> &nbsp; سنّت‌گرایان, تجدد, شیخ الاسلام, خلافت عثمانی, مصطفی‌صبری توقاتی Traditionalists, Modernity, Sheikh Ul-Islam, Ottoman Caliphate, Mustafa Sabri Tukati. 113 132 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-209-1&slc_lang=fa&sid=1 jalal mahmoudi جلال محمودی mahmoudi.nm@ut.ac.ir 1003194753284600947 1003194753284600947 Yes دانشگاه تهرا Hasan Hazrati حسن حضرتی hazrati@ut.ac.ir 1003194753284600948 1003194753284600948 No دانشگاه تهران