fa نهاد حسبه در حکومت های محلی عصر فترت ایران از سقوط ایلخانان تا روی کار آمدن تیموریان (736-771ق) تخصصي تاریخ اسلام Islamic History پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">در تاریخ اسلام و ایران نهاد حسبه دارای کارکردهای مختلف و از جایگاه مناسبی&nbsp;برخوردار بوده است. ماهیت نظارتی این نهاد بر رعایت قوانین مذهبی و عرفی در جامعه اسلامی&nbsp;باعث گردید که محتسب نزدیک ترین متصدی به حاکمیت و واسطه مردم و حکومت باشد.&nbsp;771 ق) با وجود حکومت های متقارن محلی، - عصر فترت بین دوره ایلخانان و تیموریان ( 736&nbsp;می تواند زمینه ای مناسب جهت آشنایی و پرداختن به جایگاه نهاد حسبه باشد. حاصل اشاره های&nbsp;منابع محلی دوره فترت، به دست دادن نمایی مشابه دوران گذشته است؛ چرا که با وجود تأکید&nbsp;برخی حکام و تلاش محتسبان، باز هم جامعه راهی متفاوت و تقریباً دور از آرمان های امور حسبی&nbsp;را در پیش گرفت که نتیجه آن بی ثمر ماندن و ناکارآمدی نهاد حسبه بود. چنانکه در منابع ادبی و&nbsp;اجتماعی این عصر، مقام محتسب آینه تمام نمایی از تزویر و ریا و همچین تظاهر به دین&nbsp; است.<br> ناهمگونی وظایف و اختیارات و در نها یت عدم استقلال و اقتدار محتسب از بارزترین&nbsp;مشخصه های حکومت های محلی عصر فترت است که این مسئله باعث شده نتوان جایگاه باثباتی&nbsp;را برای نهاد حسبه متصور شد. این پژوهش درصدد است با روش توصیفی - تحلیلی و بر مبنای&nbsp;مطالعات کتابخان های به بررسی موضوع بپردازد.</div> <div style="text-align: justify;">In the Islamic and Iranian history, Hasbeh institution had various functions&nbsp;and enjoyed a high position. Regulatory nature of this institution over religious and secular&nbsp;laws in Islamic society made Mohtasib the closest authority to the state and a mediator&nbsp;between the people and the state. The interregnum era between the Ilkhans and the Timurid&nbsp;era (736-771 AH) with its &ldquo;symmetrical&rdquo; local governments, can be a suitable place to&nbsp;understand and to address the status of the Hasbeh institution. The local references in the&nbsp;interregnum era provide a picture similar to that of the previous eras, since despite the<br> emphasis of some governors and the attempts of Mohtasibs, the society still chose a&nbsp;different way which is far from the ideals of the Hasbeh, resulted in failing and the&nbsp;inefficiency of this institution. The social and literary texts of this era depicts Muhtasib as a&nbsp;symbol of hypocrisy. Heterogeneity of the duties and authorities, and more importantly, the&nbsp;non-independence of Muhtasibs are the most striking characteristics of local governments&nbsp;in the interregnum era, which causes that no stable position can be imagined for the Hasbeh&nbsp;institutor. This study aims to use a descriptive - analytic as well as desk study method to</div> examine this issue.<br> &nbsp; ایران, حسبه, محتسب, دوره فترت, حکومت های محلی. Iran, Hasbeh, Mohtasib, interregnum, local governments 107 130 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-108-1&slc_lang=fa&sid=1 مجتبی گراوند garavand.m@lu.ac.ir 1003194753284600677 1003194753284600677 Yes دانشگاه لرستان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه تاریخ Hediyeh Yeganeh هدیه یگانه fishta64@yahoo.com 1003194753284600678 1003194753284600678 No دانشگاه لرستان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه تاریخ