fa ملاحظاتی در باب تاریخ نگاری و تاریخ نگری ابو حنیفه دینوری تخصصي تاریخ اسلام Islamic History پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">تاریخنگاری اسلامی با تدوین سیره ی پیامبر بر مبنای اصول علم حدیث آغاز شد.سپس تک نگاری های متعدد ی تألیف گردید و از آن پس تاریخ نگاری اسلامی وارد مرحله ی جدیدی شد.و وقایع نگاری مورد توجه قرار گرفت. یکی از انواع مهم وقایع نگاری، تألیف تواریخ عمومی است. ابو حنیفه دینوری از جمله مورخان مسلمانی است که&nbsp; بر اساس شیوه ی تاریخ نگاری عمومی به تألیف کتاب اخبارالطوال پرداخت.</span></span><br> <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">&nbsp;&nbsp; در این مقاله، به بررسی ویژگی های تاریخ نگاری و تاریخ نگری (بینش تاریخی)دینوری پرداخته شده است . نگارنده بر آن است تا از منظر جامعه شناسی تاریخی، تاریخ نگری مؤلف را مورد بحث قرار دهد. نظریه ی مطرح شده در این مقاله چنین است که: دینوری به عناصر اساسی تحول جوامع یعنی تغییرات اجتماعی و انقلاب توجه داشته،گر چه عمدتاً به مقوله ی تغییرات اجتماعی پرداخته است ولی به نظر می رسد&nbsp; دینوری، کتاب اخبارالطوال را با هدف نشان دادن عوامل مؤثر در تغییرات اجتماعی تألیف کرد؛ اگرچه دینوری به چنین عامل مؤثر در تغییر توجه داشته؛ اما تأکید اصلی او بر قیام ها و شورش ها (جنبش های اجتماعی) به عنوان یکی از عوامل مؤثر در تغییرات اجتماعی مبین این مطلب است. با درک بینش تاریخی دینوری می توان به انتقادات مطرح شده درباره ی کتاب اخبارالطوال پاسخ داد.</span></span><br> &nbsp;<br> &nbsp; Abu-Hanifeh Dinawari is one of the most important historians of<br> the early Islamic centuries. He followed the general history method,<br> in Akhbar al-Tawal as a common historical method of his life time in<br> the third century AH.<br> This article will study the characteristics of historiography<br> of Abu Hanifeh from the sociological approach. As the article<br> mentions Dinawari focused on social transformation as his main<br> concern, while some critics argue that he merely concentrates on<br> uprisings and social protests as one of the main effective causes in<br> social transformation. The article, according to historical views of<br> Dinawari will review and responds to some of these critiques.<br> &nbsp; اخبارالطوال,ابوحنیفه دینوری, تاریخ نگاری اسلامی, تواریخ عمومی Akhar al –Tawal, Abu Hani 54 77 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-10&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Jafarniya فاطمه جعفرنیا Jafarnya@G_mail.ir 1003194753284600516 1003194753284600516 Yes دانشگاه الزهرا، گروه تاریخ