fa طریقت صفی‌علیشاهی؛ نمونه‌ای از پیوند طریقت و سیاست در عصر قاجار تخصصي تاریخ اسلام Islamic History پژوهشي Research صوفیان نعمت‌الهی که پس از قرن‌ها در قرن هجدهم راه بازگشت از هند به ایران را در پیش گرفتند، در قرن نوزدهم علاوه بر گسترش و توسعه آن در ایران، به فرقه‌های مختلف تقسیم شدند. یکی از این فرقه‌ها طریقت صفی‌علیشاهی است که علاوه بر جدا شدن از بدنۀ اصلی نعمت‌اللهی دارای منشی متفاوت یا ملموس‌تر در رویکردهای سیاسی و اجتماعی نسبت به سایر فرقه‌های بود. منشی که موجب گردید در تعامل عمیق با دربار قاجار قرار گیرد به نحوی که در بین درباریان قاجار نیز راه یافت و از سوی دیگر نقشی تأثیر گذار در انقلاب مشروطه برجای گذاشت. این جستار با روش توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه‌ای سعی دارد تا چگونگی و چرایی شکل‌گیری این طریقت، خاستگاه و رویکردهای آن را در صحنه‌های سیاسی و اجتماعی ایران عصر قاجار در دوره فعالیت صفی‌علی شاه ـ موسس این طریقت ـبررسی کند و پیامدهای آن را در عصر جانشین وی ظهیرالدوله باز نماید و از این طریق به نمایی از زمینه‌های تکوین رویکردهای سیاسی طریقت مزبور در عصر قاجار و انقلاب مشروطه دست یابد.<br> یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد اندیشه‌ صفی‌علیشاه در طول دورۀ ناصرالدین شاه شکل گرفت و رویکردهای سیاسی و اجتماعی وی در آثارش بتدریج بازتاب یافت. در همین راستا توانست اعتماد هیأت حاکمه قاجار را به سمت خویش جلب نماید و با جذب درباریان و حمایت مادی و سیاسی آنها به گسترش طریقت خویش بپردازد و اندیشه‌های برگرفته از عرفان اجتماعی خویش را در جامعه بسط دهد و در راستای همین اندیشه‌های عرفانی توانست با قشر روشنفکر و نوگرای جامعه تعامل و همسویی نماید که نهایتاً منجر به تأثیر گذاری طریقت صفی‌علیشاهی در انقلاب مشروطه گردید. Having developed and expended in Iran, the Sufis of Nematollah, who, after centuries, took the way back from India to Iranin the eighteenth century, were divided into different cults in the nineteenth century.One of these cultswas the Tarighat of Safi Ali Shahi, which not only was separated from the main body of Nematullah, but it also includeddifferent or more tangible manner in political and social approaches rather than other cults.The manner which led to deep engagement of the cult with the Qajar court, so that it could penetrate among the Qajar courtiers as well; and, on the other hand, it had aneffective role on the Constitutional Revolution.This research, using a descriptive-analytical method and based on documentary studies, tries to evaluate how and why this Tarighat was formed.Moreover, it tries to studyits approaches in the political and social scenes of Iran inQajar era, during the period of Safi Ali Shah (the founder of the tarighat), and represent its consequences in the era of his successor, Zahir al-Dawla, to achievean overview about the developing fields of the political approaches of mentioned Tarighatduring the Qajar era and Constitutional Revolution.<br> The findings of the research indicate that Safi Ali Shah&#39;s thought was formed during Naser-al-Din Shah&#39;s era, and his political and social approaches were gradually reflected in his work. Accordingly, he was able to get the confidence of the ruling Qajar government and by attracting the courtiers and their material and political support; hecould expand his way (Tarighat) and develop the ideas derived from his social mysticism in the community. In addition to, along with these mystical thoughts, he managed to interact and align with the intellectual and modernist circle of the society, which ultimately, led to the influence of Safi Ali-Shahi&#39;sTaright in the Constitutional Revolution.<br> <a name="_GoBack"></a>&nbsp; قاجاریه, مشروطه, نعمت‌اللهیه, صفی‌علیشاه, ظهیرالدوله. Qajar, Constitutional, Nematollahieh, Safi Ali Shah, Zahir al-Dawla. 65 100 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-54-1&slc_lang=fa&sid=1 Reza Dehghani رضا دهقانی rdehghani@tabrizu.ac.ir 10031947532846001090 10031947532846001090 Yes the Faculty of World Studies, the University of Tehran داشگاه تهران ali asghar ChahianBoroujeni علی اصغر چاهیان بروجنی aliasghar.chahian@yahoo.com 10031947532846001091 10031947532846001091 No University of Tabriz دانشگاه تبریز