fa تأمّلی در منابع اطلاعات و مفهوم منبع در آثار تاریخی مسلمانان مطالعه موردی: تاریخ بیهق تخصصي تاریخ اسلام Islamic History پژوهشي Research <span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;">شناخت منابع، مفهوم منبع و شیوه گردآوری اطلاعات در تألیفات تاریخی مسلمانان،</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;"> از جمله ملزومات پژوهش در&nbsp; زمینه تاریخ&shy;نگاری است. گستره این&shy;گونه پژوهش&shy;ها، رویکردی موردی به مطالعه و بررسی آثار تاریخی را موجب می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:14.0pt;">&shy;</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;">گردد. </span></span><em><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;">تاریخ بیهق</span></span></em><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;"> از جمله آثار مشهور فارسی در تاریخ محلی ایران است که سرچشمه اطلاعات آن را منابع متنوعی تشکیل می&shy;دهد. پژوهش حاضر، ضمن واکاوی منابع <em>تاریخ بیهق</em>، به نحوه گردآوری و چگونگی بهره&shy;گیری مؤلف از هر یک از منابع و تفسیر وی از منبع تاریخی می&shy;پردازد. این پژوهش نشان می&shy;دهد که </span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:14.0pt;">به رغم آن&shy;که مؤلف منابع خود را شنیده&shy;ها و کتاب&shy;ها دانسته است، منابع متنوع دیگر نیز، همچون باستان&shy;شناسی، مشاهدات و اسناد، مورد استفاده وی قرار گرفته&shy;اند. لیکن استفاده ناآگاهانه از منابع اخیر، میزان بهره&shy;گیری مؤلف را تا حد ذکر نام و نقل صرف اطلاعات تقلیل داده است.</span></span><br> &nbsp; For researching in the Muslim historiography, it is essential cognition of resources, sources and methods of intelligence gathering. Due to the wide such research, the case approach is necessary to examine the historical writings<span dir="RTL">.</span> <em>Tarikh-e- Bayhagh</em> is one of the most famous Persian books about local history that its originate of information is variety of sources. This research analyzes <em>Tarikh-i bayhagh&#39;s</em> sources. Meanwhile, it notes how the author collected and used any source and his interpretation of historical sources. This study shows, although the author has declared his sources have been books and what he had heard, he has used various other sources such as archeology, observations and documents. But unwittingly use of&nbsp; recent sources, has reduced his usage of the sources and he has merely quoted their names and information.&nbsp;<br> &nbsp;<br> <br> &nbsp; تاریخ­نگاری, مفهوم منبع تاریخی, منابع و مآخذ تاریخ بیهق Historiography, Concept of Historical Resource, Resources of Tarikh-e- Bayhagh 83 100 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-231&slc_lang=fa&sid=1 Morteza Daneshiar مرتضی دانشیار madaneshyar@gmail.com 1003194753284600451 1003194753284600451 Yes دانشگاه تهران، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی Ali Baiat علی بیات abayat@ut.ac.ir 1003194753284600452 1003194753284600452 No دانشگاه تهران، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی