fa علل عدم گسترش و ناپایداری تشیّع در اندلس از ابتدای ورود اسلام به اندلس تا پایان دوره بنی‌حمود(92-449ق) تخصصي تاریخ اسلام Islamic History پژوهشي Research <span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">با تسلط مسلمانان بر اندلس</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:15.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">، به مرور آئین و فرهنگ اسلامی در میان ساکنان آنجا گسترش یافت</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:15.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">. با این‌همه به ‌رغم آن</span></span><span style="font-family:arabic transparent,sans-serif;"><span style="font-size:15.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">که اندیشه‌های مختلف دینی و گرایش</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:15.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">های گوناگون مذهبی، مجالی برای بروز و ظهور در اندلس (در دوره اسلامی) به دست آوردند، تشیّع در شمار معدود مذاهبی بود که اساساً فرصتی برای بیان مبانی اعتقادی خود به دست نیاورد و به سبب وجود عواملی چند، راه برگسترش و تثبیت اندیشه‌‌های شیعی در اندلس بسته شد‌. اندلس از زمان فتح تا سرنگونی خلافت اموی در قرطبه، ماهیتی اموی داشت که سیاست‌های خود را بر مبنای نادیده گرفتن حق اهل بیت استوار ساخته بود.</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;"> در واقع امویان </span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">تلاش فراونی برای گسترش مذهب بر اساس دیدگاه‌های خود به عمل آوردند و با حمایت همه جانبه از مذهب مالکی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:15.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">، مجال هر‌گونه فعالیت را از دیگر مذاهب،</span></span> <span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">خاصّه تشیّع سلب کردند</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:15.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">. این موضوع باعث شد تا فعالیت</span></span><span style="font-family:arabic transparent,sans-serif;"><span style="font-size:15.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">ها و کوشش‌های پیروان تشیّع در اندلس به گونه‌ای آشکار محدود شده و شیعیان از بیان باورها و انجام مراسم مذهبی خود باز مانند.</span></span> <span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">تنها پس از برافتادن امویان بود که شیعیان فرصتی هر چند کوتاه به دست آورند و</span></span> <span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">با تأسیس خلافت حمودی توانستند شمّه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:15.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">ای از حضور سیاسی- فرهنگی خود را در اندلس نشان دهند. پرسش اصلی در این پژوهش آن </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:15.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.5pt;">است که: اولاً به راستی علل و عوامل عدم گسترش و ناپایداری تشیّع در اندلس چه بود؟ ثانیاً سیاست‌ها و برنامه‌های حکمرانان اندلس خاصه امویان چه تأثیری در این موضوع داشت‌؟ این مقاله بر آن است تا بر اساس روش تحلیلی و با استفاده از منابع، مآخذ و مطالعات تاریخی به این دو پرسش پاسخ دهد. </span></span><br> &nbsp; After the dominance of Muslems over Andalus‌, Islamic culture and teachings gradually spread among the people living there, inspite of the existing good opportunity for the spread of other religious thoughts and inclinations. However, Shiism was among those few schools of thought which couldn&rsquo;t take advantage of that opportunity to promulgate its doctrine.<br> Andalus, from the time it was captured to the fall of the Umavid Caliphate in Cordoba, was under the influence of the Umavids, mainly trying to follow the policy of ignoring the rights of the Household of the Prophet, infact<span dir="RTL">،</span> the Umavids tried strongly to promulgate the Sunni Schools of thought according to their own views. Having the full support of the Maleki School‌, they could prevent other religious‌, specially Shii, activities.<br> &nbsp;<br> It was only after the fall of Umayyads when shi&#39;is could find a short opportunity to show their political and cultural power after the establishment of the Hammudi caliphate. The major questions to be dealt with here are: what were the main reasons for the non-promulagation and instability of shiism in Andalus? What were the influence of the programs and policies of the Andalus rulers, specially the Umayyads in this respect?<br> The writers of the present article try to provide some analy‌tical answere to these two questions with reference to historical sources.<br> &nbsp;<br> &nbsp; تشیّع در اندلس, حکومت اموی, بنی‌حمود Shiism - Andlus, Umayyads - Andalus, Bani Hammud 33 60 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-172&slc_lang=fa&sid=1 seyyed Ahmad Reza Khezri سید احمد‌رضا خضری ahmadkhezri@yahoo.com 1003194753284600344 1003194753284600344 Yes دانشگاه تهران، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی Hossein Khosravi حسین خسروی hkhosravi88@gmail.com 1003194753284600345 1003194753284600345 No معارف