fa جای‌شناسی مذهبی ایرانِ عصر ایلخانی با تکیه بر نزههًْ‌القلوب تخصصي تاریخ اسلام Islamic History پژوهشي Research <span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:15.0pt;">باوجود آگاهی‌های قابل توجه در خصوص تحولات دینی ایران در عهد ایلخانی، درباره وضع مذهبی شهرها و ولایات ایران در این دوران از جمله ترکیب مذهبی جامعه، اطلاع چندانی در دست نیست. حمدالله مستوفی (680-750 ق) در سال 740 ق با تألیف <em>نزههًْ‌القلوب</em> جای‌شناسی تقریباً دقیقی از اوضاع مذهبی ایران ِاین دوره به دست داده است. او در ضمن معرفی شهرها و مناطق ایران در بیشتر موارد درباره مذاهب مردم آنها نیز سخن به میان آورده است. استخراج و دسته‌بندی آگاهی‌های موجود در این کتاب و استفاده از دیگر آگاهی‌های موجود در منابع و پژوهش‌های مرتبط می‌تواند تصویر روشن‌تری از پراکندگی مذهبی در جامعه ایران در این عهد ارائه کند. براساس چنین دیدگاهی پژوهش حاضر می‌کوشد به روش پژوهش کتابخانه‌ای به گردآوری، دسته‌بندی و تحلیل این آگاهی‌ها بپردازد. بدین منظور مواردی چون ترسیم نمودار و نقشه نیز مدنظر قرار گرفته است. این بررسی با وجود پراکندگی بیشتر پیروان مذهب تسنن شافعی در دوران ایلخانان نشان از گسترش نسبی تشیع و در عین حال برخی جابه‌جایی‌ها در موقعیت مذاهب اهل سنت و ادیان غیراسلامی دارد. </span></span><br> &nbsp; : Despite considerable knowledge about religious developments in Iran during Ilkhanid era, there is not enough information regarding religious status in Iranian cities and regions in that period. It is Hamdollah Mostofi who has provided a relatively clear topography in this field of study. He talks about religious combination of cities in most cases. Compilation and classification of such information from this book and putting them together with other existing materials in other sources and studies can provide a clearer picture of religious scattering in Iran during Ilkhanid era. This paper will study this issue through a historical method by gathering, categorizing and analyzing such information and using tables, maps and diagrams. It is shown that Shia Islam was spreading in this era, and at the same time there were some changes for other religions.<br> <br> &nbsp; ایلخانان, جای‌شناسی مذهبی, حمدالله مستوفی, نزههًْ‌القلوب Ilkhanids, Religious topography, Mostofi, Nozhat al-Qolub 145 170 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-161&slc_lang=fa&sid=1 Jalil Ghassabi Gazkouh جلیل قصابی گزکوه ghasabian60@gmail.com 1003194753284600304 1003194753284600304 Yes فردوسی مشهد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه تاریخ Javad Abbassi جواد عباسی jabbasi@um.ac.ir 1003194753284600305 1003194753284600305 No فردوسی مشهد، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه تاریخ Boshra Delrish بشری دلریش bidelrish453@gmail.com 1003194753284600306 1003194753284600306 No دانشگاه اراک، گروه تاریخ