fa نقش کاتبان ایرانی در تحول و توسعۀ کتابت درباری عثمانی: دورۀ سلیم اول (حک: 918- 926 ق) و سلیمان قانونی (حک: 926- 973 ق) تخصصي تاریخ اسلام Islamic History پژوهشي Research <span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:12.0pt;">حکومت عثمانی در سدۀ دهم هجری </span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&ndash;</span></span><span style="font-family:b karim;"><span style="font-size:12.0pt;">که نقطه عطف آن، دورۀ سلیم اول و سلیمان قانونی بود - در بسیاری از بخش‌های درباری، اداری- دیوانی، نظامی، هنری و تجاری به پیشرفت و توسعه‌یافتگی رسید که در این توسعه‌یافتگی، عوامل متعددی دخیل بوده است. در این پژوهش، نقش ایرانیان در کتابت هنری و دیوانی عثمانی، به‌عنوان یکی از متغیرها و عوامل تحول و توسعه‌یافتگی عثمانیان در این سده، مدنظر قرار گرفته است. با بررسی اسناد و منابع تاریخی و بهره‌گیری از پژوهش‌های مربوطه، مشخص شده است که کاتبان ایرانی در دو بخش مرتبط با کتابت (کتاب‌آرایی و نوشته‌های دیوانی) نقش‌آفرینی کردند. افزایش شمار کتاب‌ها با استنساخ کتب مذهبی، ادبی، تاریخی و علمی، ابداعات هنری و انتقال میراث هنری ایرانی، تقویت انشای درباری و تأمین نیروهای کارآمد دیوانی از جمله فعالیت‌های کاتبان ایرانی بود که به تقویت، تحول و گسترش کتابت درباری انجامید. این تلاش‌ها در کنار سایر اقدامات در بخش‌های مختلف حکومتی، سرانجام شکوه دربار عثمانی را در سدۀ دهم هجری رقم زده است.</span></span><br> &nbsp; During the 10^th century AH, the Ottoman reign, which reached its apex in the ages of Selīm I and S&uuml;leymān the Magnificent, was flourished and developed in many aspects of court, administrative, military, economy and art because of numerous factors. In this research, the role of Iranians in the artistic and bureaucratic writings of the Ottoman Empire has been considered as one of the important factors in development and progress of the Ottomans&rsquo; during the century. The historical documents, sources, and related studies indicate that the Iranian scribes played a significant role in two aspects of writing: book design and administrative writings. An increase in the number of books by transcription of religious, literary, historical and scientific works, artistic inventions, the transfer of Iranian artistic heritage into the Ottoman Empire, strengthening of court writing, and providing a skillful personnel were some of those activities that led to the reinforcement, development and expansion of court writings. These efforts along with other policies in the different sectors of government brought about the Ottomans&rsquo; glory in the 10^th century AH.<br> <br> &nbsp;<br> &nbsp; تشکیلات عثمانی, هنر عثمانی, کاتبان ایرانی, سلیم اول و سلیمان قانونی Ottoman administration, Ottoman art, Iranian scribes/Kātībs, Selīm I & Süleymān the Magnificent 53 74 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-157&slc_lang=fa&sid=1 Taher Babaei طاهر بابایی Taherbabaei@ut.ac.ir 1003194753284600298 1003194753284600298 Yes دانشگاه تهران، دانشکده الهیات، گروه فرهنگ و تمدن ملل اسلامی Seyyed Ahmadreza Khezri سیداحمدرضا خضری Akhezri@ut.ac.ir 1003194753284600299 1003194753284600299 No دانشگاه تهران، دانشکده الهیات، گروه فرهنگ و تمدن ملل اسلامی Hasan Hazrati حسن حضرتی Hazrati@ut.ac.ir 1003194753284600300 1003194753284600300 No دانشگاه تهران، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه تاریخ