fa پیشروی نظامی ملوک تبابعه به ایران تا مرزهای چین و تبّت در عصر قباد اوّل ساسانی (با تکیه بر روایت طبری و منابع پیش از سده هفتم هجری) تخصصي تاریخ اسلام Islamic History پژوهشي Research <span dir="RTL">مطالعه‌ی ‌آثار ‌برجا مانده ‌از ‌تاریخ‌ جنوب‌ عربستان،گویای این واقعیت است‌ که برخلاف برداشت‌های اسطوره‌ای برخی مورخّان،روایت‌طبری درباره‌ی پیشروی ملوک ‌تبابعه به ایران تا مرزهای چین و تبّت،نه‌تنها با سنگ‌نبشته‌های‌ یمنی پس از قرن چهارم میلادی تاحدودی هماهنگی دارد،بلکه باتوجه به نقلِ انبوهی از آن در‌ منابع ‌پیش‌از سده‌ی‌هفتم‌هجری قمری،به واقعیت‌های‌تاریخی نیز نزدیک است. این‌ نوشتار با روشِ‌ تحقیقِ‌علمی در‌ تاریخ و به شیوه‌ی توصیفی‌تحلیلی درصدد یافتن پاسخ این پرسش می‌باشد‌که منظورِ راویانِ ‌اخبار از طرح روایت مزبور، شامل چه مختصاتی از جغرافیای آن مناطق بوده و با چه ویژگی‌هایی صورت‌گرفته است؟ براین اساس می‌توان‌گفت: این‌پیشروی تنها با نشانه‌های بخشِ ‌بسیارکوچکی از جغرافیای‌تاریخیِ تبّت‌، یعنی تبّتِ أدنی یا عُلیا که به‌احتمال‌قوی همان تاجیکستان‌کنونی است،مطابقت دارد. دلایلِ‌متعددی همچون خراج‌گزار ‌شدن ساسانیان توسط هپتالیان، ضعف ِ‌قباد ِ‌اوّلِ‌ ساسانی متأثّر از مزدکیان و حمایت‌های نابه‌جایِ وی ازکندیانِ رقیبِ آلِ منذر سبب‌گردیده تا برخی از تبابعه دست به چنین پیشروی‌هایی زده باشند.</span> Study of the remained resources from south of Saudi Arabia indicates that in spite of mythic understandings of some historians,Ṭabari&#39;s narration demonstrate that Tabābi ̒a kings had march to China and Tibet borderlines.This is not only in agree with fourth century Yamani stone writings,but also it is near to historical realities remained from sources of per-seventh century.Current article with scientific approach in history and by a descriptive analytic methodology aimed to find response to this question that what is the mean of reports from this event and what geographical and characteristics are included.On the basis of our study we can say that this march is in accord with clues of geographical history and probably Tibet is current Tajikistan. Many reasons as tribute to the Sāsānids by the Hephthalites, Qobād weakness caused by Mazdakiys and their improper supports from Kendiys is a rival of Munzers household lead to some Tabābi ̒a marches. حمیریان, تبابعه, باب التبتین, تبّت‌ خرد, تاجیکستان, قباد اوّل Ḥemyarites, Tabābi ̒a, Bāb al-Tabbatayn, Little Tibet, Tajikistan, Qobād I 133 154 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-28-1&slc_lang=fa&sid=1 hassan mohammadi hasanmohammadi1967@gmail.com 10031947532846002021 10031947532846002021 Yes Mashhad Azad University دانشگاه آزاد اسلامی مشهد Shahrbanou Delbari tarikh_2003@yahoo.com 10031947532846002022 10031947532846002022 No Mashhad Azad University دانشگاه آزاد اسلامی مشهد