fa کشمکش‌های علاءالدوله ذوالقدر با حکومت‌های صفویه و عثمانی و پیامد آن بر فروپاشی امیرنشین ذوالقدر ایران دوره صفوی Iran History of Safavid Period پژوهشي Research <span style="font-size:9.5pt"><span style="line-height:14.0pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="color:black">موقعیت جغرافیایی امارت ذوالقدر (740-928ق/ 1339-1521م) که در محدوده‌ای میان قلمرو عثمانی و صفوی قرار گرفته</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="color:black"> بود، سبب شد تحت تأثیر شرایط سیاسی این دو حکومت باشد. حکومت ذوالقدر که برای بقای خویش در پی یافتن متحد و پیوستن به حکومت مقتدرتر بود، سیاست متناقضی را در ارتباط با حکومت‌های صفوی و عثمانی در پیش گرفت. ذوالقدرها در آغاز تشکیل حکومت صفویه حامی و مطیع شاه‌اسماعیل اول (907-930ق/ 1501-1524م) بودند؛ سپس از دشمن او مرادبیگ آق‌قویونلو (905-914ق/ 1500- 1508م) حمایت کردند. همین تغییر سیاست زمینه‌ساز حملۀ شاه‌اسماعیل و تضعیف حکومت ذوالقدر گردید. از سوی دیگر، حاکم ذوالقدر نسبت </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="color:black">به حکومت عثمانی نیز راه نفاق را در پیش گرفت. سلطان سلیم اول (918-926ق/ 1512-1520م) که شاهد کارشکنی‌های مداوم علاءالدوله ذوالقدر (884-921ق/ 1479-1515م) نسبت </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="color:black">به عثمانی بود، از ضعف این حکومت استفاده کرد و با حمله به ذوالقدر، این دولت را شکست داد و قلمرو آن را تصرف کرد. در این مقاله، هدف بررسی تأثیر کشاکش ذوالقدرها با دو حکومت صفویه و عثمانی بر فرایند فروپاشی امارت ذوالقدر، با رویکرد توصیفی-تحلیلی است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که درگیری</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">‌</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:&quot;B Zar&quot;"><span style="color:black">های شاه‌اسماعیل صفوی با علاءالدوله ذوالقدر و ضرباتی که بر او وارد ساخت، بنیان قدرت حکومت ذوالقدر را چنان ناپایدار کرد که برافتادن آن را در حملۀ عثمانی به این امارت هموار کرد.</span></span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:9.5pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:12.5pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="color:black">The geographical location of Dulghadϊr Emirate (1339-1521), which was located in an area bordered with both Ottoman and Safavid territories, caused it to be affected by the political circumstances of these two governments. Dulghadϊr government, which sought to find an ally and join a more powerful government for its survival, adopted a contradictory policy in relation to the Safavid and Ottoman governments. At the beginning of the formation of the Safavid government, the Dulghadϊr were supporters and obedient to Shāh Ismāil I (1501-1524), then they supported his enemy, i.e. Murād Beg Aq Quyūnlu (1500-1508). On the other hand, Dulghadϊr ruler also took the path of hypocrisy towards the Ottoman government. Sultān Selim I (1512-1520), who witnessed Alā-al-dawlah Dulghadϊr&#39;s (1479-1515) continuous failures towards the Ottomans, took advantage of the weakness of this government and attacked Dulghadϊr, defeating its government and capturing its territory. This paper is aimed to investigate the effect of the Dulghadϊr conflict with the both Safavid and Ottoman governments on the process of the fall of the Dulghadϊr Emirate, in a descriptive-analytical way.</span></span></span></span></span></span></span> حکومت ذوالقدر, علاءالدوله ذوالقدر, شاه‌اسماعیل اول, سلطان سلیم اول Dulghadϊr, Alā-al-dawlah Dulghadϊr, Shāh Ismāil I, Sultān Selim I. 111 146 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-409-4&slc_lang=fa&sid=1 Zarifeh Kazemi ظریفه کاظمی Kazemi.za@fh.lu.ac.ir 10031947532846005141 7978227600090009 No PhD student in History of Islam, Lorestan University دانشجوی دکترای تاریخ اسلام/ گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران Jahanbakhsh Savagheb جهانبخش ثواقب Savagheb.j@lu.ac.ir 10031947532846005142 0000000208949777 Yes Professor of History, Lorestan University Fill دانشگاه لرستان گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران Maghsud Ali Sadeghi مقصودعلی صادقی m_sadeghi@modares.ac.ir 10031947532846005143 527455500001000 No Associate Professor of History Department, Tarbiat Modarres University دانشیار تاریخ دانشگاه تربیت مدرس گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Daryush Nazari داریوش نظری nazari.d@lu.ac.ir 10031947532846005144 1866811100010009 No Assistant Professor of History Department , Lorestan University استادیار تاریخ دانشگاه لرستان گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران Seyyed Alauddin Shahrokhi سید علاالدین شاهرخی Shahrokhi.a@lu.ac.ir 10031947532846005145 1281904100010000 No Associate Professor of History, Lorestan University دانشگاه لرستان، گروه تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران