:: دوره 13، شماره 49 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام 1400 ) ::
جلد 13 شماره 49 صفحات 96-77 برگشت به فهرست نسخه ها
مورخان و روایت آنان از نخستین مواجهه‌های شاه- قزلباش در تاریخنگاری صفویه
اکرم کرمعلی، مجتبی ذهابی، مینا معینی
دانشگاه اصفهان
چکیده:   (180 مشاهده)
روایت مورخان دوره­ی صفویه از  نخستین مواجهه­ی شاه- قزلباش در دوره­ی شاه طهماسب، روایتی­ست نسبتا واقع گرایانه و البته نه چندان صریح از افول زودهنگام یک ساختار مقدس در یک صورت­بندی غیر تقدس­گرایانه. بنابراین هر چه از مرحله­ی جنبش اولیه­ی صفویان فاصله میگیریم روایت مورخان از محتوایی تقدس­گرایانه، به جانب نوعی واقع­گرایی معطوف می­شود. بر اساس این، روایت مورخان از نخستین مواجهه شاه- قزلباش از دو منظر روش­شناختی و محتوایی، قابل تامل­ است. از نظر روش­شناختی، اگر چه روایت این مورخان ماهیتی نسبتا توصیفی دارد اما کمتر به جانب تقدس­گرایی معطوف می­شود. از نظر محتوایی این بازخوانی، تاکیدی­ست بر افول جایگاه مریدی امرای قزلباش تحت تاثیر مطالبه­گری فزاینده­ی اقتصادی و عطش سیاسی روزافزون آنان، تاکید بر نقش آن­ها در به چالش کشیدن زود هنگام الوهیت نهاد شاهی و در نهایت نیز برساختن چهره­ای قهرمانانه از شاه به عنوان پیروز نهایی این جدال. این پژوهش در صدد است به روشی توصیفی- تحلیلی، عناصر شکل­دهنده روایت مورخان از نخستین مواجهه­ی شاه- قزلباش در ابتدای عصر شاه طهماسب را مورد واکاوی قرار دهد.
واژه‌های کلیدی: تاریخنگاری، روایت، شاه، قزلباش، صفویان، مواجهه
متن کامل [PDF 568 kb]   (27 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: عمومى
دریافت: 1399/6/12 | پذیرش: 1399/11/26 | انتشار: 1400/7/19


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 13، شماره 49 - ( فصلنامه مطالعات تاریخ اسلام 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها