fa ساختار درونی نهاد دارالانشاء سلطنتی صفویان (907- 1135ق.) ایران دوره صفوی Iran History of Safavid Period پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:13.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">یکی از مهمترین پیامدهای حکومت صفوی در آغازه‌های سدۀ دهم یکپارچه‌سازی سرزمینی و بازگشت به مرزهای عصر ساسانی بود. به سخن دیگر گذار از وضعیت &laquo;ملوک طوایف&raquo; به &laquo;ممالک محروسه ایران&raquo; عمده‌ترین دستاورد عصر صفوی به شمار می‌رفت. به دنبال این وضعیت نهادهای دیوانی از جمله نهاد دارالانشاء سلطنتی نیز خود را با جغرافیای پهناور جدید منطبق نمودند. جستار پیش رو بر آن است تا با رهیافتی تاریخی- تحلیلی و با تمرکز بر ساختار درونی نهاد دارالانشاء به این مسئله بپردازد که این یکپارچه‌سازی سرزمینی همراه با جغرافیای پهناور ایران و تمرکز قدرت و اقتدار در مرکز حکومت چه تأثیری بر مناصب دیوانی و بویژه بر نهاد دارالانشاء برجای نهاد. یافته‌ها نشان داد که در این وضعیت تازه، افزون بر دگرگونی‌هایی که در نهاد دارالانشاء روی داد، &nbsp;شماری از مناصب تازه پدیدار شد که بیش از آنکه </span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">دیوانی یا درباری بوده باشند، </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:13.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">در سرشت خود </span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">دارای بار سرزمینی بوده و منطبق بر جغرافیای پهناور ایران آن روز بودند. &nbsp;</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Zar""></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</p> <p>One of the most important consequences of the Safavid rule in the early 10th century (16th century CE) was territorial unification and a return to the borders of the Sassanid era. In other words, the transition from the status of(ملوک طوایف) &quot;kingdoms of tribes&quot; to &quot;Iran&#39;s enclave&quot; (ممالک محروسه ایران) was considered the most important achievement of the Safavid era. Following this situation, civil institutions, including the Royal Secretariat, also adapted themselves to the new vast geography. The following article aims to address the issue of what effect this territorial unification, along with the vast geography of Iran and the concentration of power and authority in the center of government, had on civil positions, and especially on the Secretariat institution, using a historical-analytical approach and focusing on the internal structure of the Secretariat institution. The findings showed that in this new situation, in addition to the changes that occurred in the Secretariat, a number of new positions emerged that were more territorial in nature than bureaucratic or courtly and were in line with the vast geography of Iran at that time.<br> Keywords: Esnah al-Mamlak, Munshi al-Mamlak, Central Secretariat, Iran&#39;s Protected Countries</p> انشاء ممالک, دارالانشاء سلطنتی صفویان, دارالانشاء مرکزی صفویان, دیوانسالاری صفویان Keywords: Esnah-e-Mamlak, Munshi al-Mamlak, Central Secretariat, Iran's Protected Countries (Mamalek-e Mahrouse-ye Iran) 0 0 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-642-4&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hossein Soleymani محمدحسین سلیمانی M.Soleymani@umz.ac.ir 10031947532846006615 10031947532846006615 Yes Assistant Professor, Department of History, University of Mazandaran استادیار گروه تاریخ دانشکده علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران