در گزارشی درباره زندگی خواجه نصیرالدین طوسی گفته شده که در محل دفن وی در حرم امام موسی کاظم(ع) آیه شریفه «کلبهم باسط ذراعیه بالوصید» نگاشته شده و این گفته در پژوهشهای تاریخی درباره زندگی خواجه مسجل دانسته شده است. هر چند ظاهراً میان آن گزارش با ارادت خواجه به امام موسی کاظم(ع) منافاتی نیست، اما بررسی دقیق این گزارش نشان می دهد که وثاقت لازم را ندارد. بنابراین با این پرسش که سرچشمه این گزاره تاریخی یادشده چیست؟ و با طرح این فرضیه که ظاهراً اصل این گزارش برگرفته از منبعی متأخر و مورد تردید پژوهشگران بوده و با هدف تدقیق در گزارش زندگی خواجه مقاله ساماندهی شده است. این پژوهش به شیوه توصیفی تحلیلی انجامشده است و نشان میدهد که به دلیل ذهنیتی که درباره خواجه و ارادت وی به اهلبیت(ع) وجود داشته، گزارشی متاخر و بدون نقد تاریخی توسط جمعی از تذکره نویسان پذیرفتهشده و به دنبال آن شماری از پژوهشگران معاصر نیز بی توجه به اصول بهکارگیری اسناد معتبر تاریخی گزاره تحریفشدهای را به زندگی خواجه افزودهاند.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله: تخصصي تاریخ اسلام دریافت: 1403/3/12 | ویرایش نهایی: 1403/12/13 | پذیرش: 1403/6/10 | انتشار الکترونیک پیش از انتشار نهایی: 1403/10/14 | انتشار: 1403/12/13 | انتشار الکترونیک: 1403/12/13