Historical Studies of Islam

fa تأملاتی در روند برساخت سوژه دینی در مکتب قرآن کردستان Reflections on the Process of Constructing the Religious Subject in the Kurdestan Quranic School تاریخ اسلام/میان رشته ای Islamic History/ Interdisciplinary History پژوهشي Research «جریان مکتب قرآن» در دهۀ پنجاه به رهبری احمد مفتی‌زاده، در واکنش به بحران‌های فکری و سیاسی جهان اهل سنت و جامعه کردستان شکل گرفت. این مکتب با هدف ایجاد حکومت دینی و برساخت سوژه دینی، به دنبال ارائۀ چارچوبی برای مواجهه با مسائل معرفتی زمان خود بود. پژوهش حاضر با روش تبارشناسی فوکویی، به دنبال بررسی روند برساخت سوژه دینی در مکتب قرآن است و به دنبال پاسخ به این پرسش است که مکتب ‌قرآن در چارچوب «رژیم ‌حقیقت» خود چه معیارهایی را برای تعامل سوژۀ مکتبی با دیگریهای مکتب را شکل داده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مکتب قرآن با تعریف رژیم حقیقت خود، معیارهای اخلاقی، فکری و فرهنگی مشخصی برای ارتباط سوژۀ مکتبی با مسلمانان و غیرمسلمانان (اهل فتره، کافر، منافق) تعیین کرده است. این رژیم حقیقت، مرزهای کنشگری سوژه را در برابر دیگری‌ها مشخص می‌سازد.«جریان مکتب قرآن» در دهۀ پنجاه به رهبری احمد مفتی‌زاده، در واکنش به بحران‌های فکری و سیاسی جهان اهل سنت و جامعه کردستان شکل گرفت. این مکتب با هدف ایجاد حکومت دینی و برساخت سوژه دینی، به دنبال ارائۀ چارچوبی برای مواجهه با مسائل معرفتی زمان خود بود. پژوهش حاضر با روش تبارشناسی فوکویی، به دنبال بررسی روند برساخت سوژه دینی در مکتب قرآن است و به دنبال پاسخ به این پرسش است که مکتب ‌قرآن در چارچوب «رژیم ‌حقیقت» خود چه معیارهایی را برای تعامل سوژۀ مکتبی با دیگریهای مکتب را شکل داده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مکتب قرآن با تعریف رژیم حقیقت خود، معیارهای اخلاقی، فکری و فرهنگی مشخصی برای ارتباط سوژۀ مکتبی با مسلمانان و غیرمسلمانان (اهل فتره، کافر، منافق) تعیین کرده است. این رژیم حقیقت، مرزهای کنشگری سوژه را در برابر دیگری‌ها مشخص می‌سازد.  The Quranic School movement, founded by Ahmad Muftizadeh in the 1970s, was a response to the intellectual and political crises faced by the Sunni world and Kurdish society. The movement aimed to build a religious government and a religious subject, offering a solution to the epistemological challenges of the time. This research, using a Foucauldian genealogical method, examines the process of constructing the religious subject, i.e. subjectivation, in the Quranic School and aims to answer the question: "What criteria did the Quranic School, within its regime of truth, set for the interactions of the school's subject with others in the school?" The findings indicate that by establishing its own regime of truth, the Quranic School set up particular ethical, intellectual, and cultural criteria for the interaction of the school's subject with Muslims and non-Muslims (ahl al-fatrah [people of the interval], unbelievers, and hypocrites). سوژه دینی, مکتب قرآن, احمد مفتی‌زاده, فوکو, رژیم حقیقت. religious subject, Maktab-e Quran, Ahmad Mufizadeh, Foucault, regime of truth 133 154 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1223-1&slc_lang=fa&sid=1 Hesam Mohammadzadeh حسام محمدزاده hesam3009@gmail.com 10031947532846006722 10031947532846006722 Yes Ph.D. Candidate in Post-Islamic Iranian History, History Research Institute, Institute for Humanities and Cultural Studies Tehran, Iran دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، پژوهشکده تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران Alireza Mollay tavani علیرضا ملائی توانی mollaiynet@yahoo.com 10031947532846006723 0009-0004-1144-0543 No Professor of Post-Islamic Iranian History, History Research Institute, Institute for Humanities and Cultural Studies Tehran, Iran. استاد پژوهشکده تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران Sayed Mohammad Rhim Rabbanizadeh سید محمدرحیم ربانی زاده rabbanizadeh@ihcs.ac.ir 10031947532846006724 0009-0008-9889-0027 No Associate Professor of Post-Islamic Iranian History, History Research Institute, Institute for Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran دانشیار پژوهشکده تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران