:: دوره 9، شماره 35 - ( مطالعات تاریخ اسلام 1396 ) ::
جلد 9 شماره 35 صفحات 182-153 برگشت به فهرست نسخه ها
تفکر عرفانی دیلمی و گذر جریان فکری تصوف از رویکرد زاهدانه به عاشقانه
سیمین قربانپور دشتکی ، اسماعیل حسن زاده*
دانشکده ادبیات، تاریخ و زبان های خارجی، گروه تاریخ ، e.hasanzadeh@alzahra.ac.ir
چکیده:   (4203 مشاهده)
تصوف عاشقانه در فرایند تکامل جریان کلی تصوف در اعتراض به زهد خالص و صوفیان زاهدنما به‌وجود آمد و در فرایند شکل‌گیری و گسترش خود از رابعه تا دیلمی با فراز و فرود روبه‌رو بود. اعدام حلاج ضربه مهمی بر پیکر جریان عرفان عاشقانه بود. اما مانع از پیگیری پیروانش از گسترش جریان تصوف نشد. دیلمی با نگارش عطف الالف المألوف علی اللام المعطوف گام مهمی در نظام‌مندی سنت عشق الهی برداشت. این مقاله به دنبال تبیین این مسئله است که تفکر دیلمی در فرایند تکامل عرفان عاشقانه و گذر تصوف از رویکرد زاهدانه به عاشقانه چه نقشی داشت؟ فرض این است که او با گردآوری سنت شفاهی، کتبی و نظام‌مند کردن عرفان عشق‌محور در تقریب عشق الهی و دنیایی کوشید. او نظریه عشق انسانی و الهی مدونی مطرح ساخت و عشق دنیایی را در طول عشق الهی مطرح کرد. می‌توان نظریه‌پردازی او را برون‌رفت از گسیختگی اخلاقی و اجتماعی سده چهارم و پنجم قمری تلقی کرد.
 
واژه‌های کلیدی: ابوالحسن دیلمی، عشق الهی، عطف الالف المألوف علی اللام المعطوف، تصوف زاهدانه، تصوف عاشقانه، ابن‌خفیف شیرازی
متن کامل [PDF 9465 kb]   (1860 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي تاریخ اسلام
دریافت: 1396/12/23 | ویرایش نهایی: 1396/12/23 | پذیرش: 1396/12/23 | انتشار: 1396/12/23 | انتشار الکترونیک: 1396/12/23


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 9، شماره 35 - ( مطالعات تاریخ اسلام 1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها