:: دوره 5، شماره 18 - ( مطالعات تاريخ اسلام، 1392 ) ::
جلد 5 شماره 18 صفحات 138-117 برگشت به فهرست نسخه ها
واکاوی داستانی از مثنوی معنوی درباره سلطان محمد خوارزمشاه باز خوانی تاریخیِ داستانی از یک متن عرفانی
یزدان فرخی*
پیام نور ، y_farrokhi@pnu.ac.ir
چکیده:   (3611 مشاهده)
رویداد حمله مغول و سرنگونی حکومت خوارزمشاهیان موجب ایجاد تصویری سرزنش­آمیز و نکوهش بار از سلطان محمد خوارزمشاه نزد مورخان و به تبع آن پژوهشگران گردیده است. چنین به نظر می­رسد که این باور شایع در محتوای یکی از داستان­های مثنوی مولانا جلال­الدین بلخی، به صورتی متفاوت به نمایش درآمده است و ظاهراً شاعر در اثر عرفانی خود رویکردی متفاوت در مورد سلطان محمد نشان داده است. این پژوهش درصدد است تا با واکاوی عوامل مختلفی از جمله عناصر زبانی به کار رفته در داستان، سرچشمه­های روایی و تغییرات ایجاد شده در روایت جدید و انگیزه­های احتمالی شاعر، به بررسی جنبه­های خاص روایت مولانا در مورد سلطان برافتاده خوارزمشاهی پرداخته و این داستان عرفانی را به لحاظ تاریخی و سیاسی روزگار سرایش آن مورد ارزیابی قرار دهد.
 
واژه‌های کلیدی: سلطان محمد خوارزمشاه، مثنوی معنوی، تمثیل عرفانی، روایت داستانی، روایت تاریخی
متن کامل [PDF 315 kb]   (2632 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي تاریخ اسلام
دریافت: 1396/6/23 | پذیرش: 1396/6/23 | انتشار: 1396/6/23 | انتشار الکترونیک: 1396/6/23


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 5، شماره 18 - ( مطالعات تاريخ اسلام، 1392 ) برگشت به فهرست نسخه ها