Historical Studies of Islam

fa مسلمانان جنوب قفقاز و طلیعه‌های روشنفکری روس‌گرا؛ درآمدی بر احوال و اشعار قاسم‌بیگ ذاکر جوانشیر (1784-1857م / 1236-1163ه.ش) Muslims of the South Caucasus and the Vanguard of Russophile Intellectualism: An Introduction to the Life and Poetry of Gasim bey Zakir Javanshir (1784–1857 CE / 1163–1236 SH) تاریخ آسیای میانه و ققفاز History Of Central Asia and the Caucasus پژوهشي Research قاسم بیگ «ذاکر» علی بیگ اوغلو ساری‌جالی جوانشیر، یکی از پدران بنیانگذار ادبیات مدرن در مناطق مسلمان نشین جنوب قفقاز در اوایل قرن نوزدهم است. او برادرزاده پناه‌علی خان، حاکم قراباغ بود. در این مقاله نویسندگان بر آنند تا با بررسی زندگی قاسم‌بیگ، ارزش ادبی و نوآوری‌های او در زبان ترکی آذری را بررسی کنند و مضامین اصلی اشعار قاسم‌بیگ و تأثیر آن بر جریان روشنفکری پس از آن را بیابند. این تحقیق در حوزه پژوهش‌های تاریخی است که با هدف توصیف و تبیین مسئلۀ پژوهش مورد نظر صورت می‌گیرد و با اتخاذ رویکرد «مطالعه موردی» و با تمسک به روش تحلیل اسنادی-کتابخانه‌ای به بررسی سؤالات مسئلۀ پژوهش می‌پردازد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که ذاکر ضمن وابستگی به آموزه‌های شیعی، چندین عادت بحث‌برانگیز را درادبیات مسلمانان جنوب قفقاز پایه‌گذاری کرد که مهم‌ترین آن‌ها سنت روسوفیلی و هجو علمای دینی بود. این دو مقوله در سال‌های بعد به طرز شگفت‌آوری، به دال‌های محوری روشنفکران مسلمان جنوب قفقاز تبدیل شدند و مسبب تغییرات مهمی در هویت مردم این منطقه شدند. Gasim bey “Zakir” Ali bey oglu Sarijali Javanshir is one of the founding fathers of modern literature in the Muslim-populated regions of the South Caucasus in the early nineteenth century. He was the nephew of Panah Ali Khan, the ruler of the Karabakh Khanate. In this paper, the authors aim to examine the life of Gasim bey, assess his literary value and innovations in the Azeri Turkish language, and identify the principal themes of his poetry and their impact on the subsequent intellectual current. This study falls within the domain of historical research, undertaken to describe and explicate the research problem. Accordingly, it adopts a case-study approach and employs documentary and library-based analysis to address the research questions. The findings demonstrate that Zakir, while deeply attached to Shiʻi teachings, introduced several controversial practices into the literature of South Caucasus Muslims, the most significant of which were the tradition of Russophilia and the satire of religious scholars. In the years that followed, these two categories surprisingly evolved into central signifiers for the Muslim intellectuals of the South Caucasus and brought about profound transformations in the identity of the region’s people.   قاسم‌بیگ ذاکر, قفقاز, قراباغ, جوانشیر, روشنفکری Gasim bey Zakir, Caucasus, Karabakh, Javanshir, Intellectualism 0 0 http://journal.pte.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1280-1&slc_lang=fa&sid=1 Hosein Habibzadeh حسین حبیب زاده hoseinhabibzade1998@gmail.com 10031947532846006743 10031947532846006743 No Department of Islamic Social Sciences, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Iran گروه علوم اجتماعی اسلامی، دانشکده‌ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Mehdi Hosseini Taghiabad مهدی حسینی تقی‌آباد mehdiabad@ut.ac.ir 10031947532846006744 10031947532846006744 Yes Department of Regional Studies, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran گروه مطالعات منطقه‌ای، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران